https://wp.me/p6xuBy-X3q
حقوق بشر در ایران ـ امروز پنجشنبه ۲۰آذر ماه ۱۴۰۴، مدیرکل آموزش و پرورش استان خراسان جنوبی اعلام کرد که ۷۰۰ دانشآموز بازمانده از تحصیل در این استان شناسایی شدهاند؛ آماری که به گفته مقامهای محلی، ابعاد نگرانکننده ترک تحصیل و موانع ساختاری دسترسی کودکان به آموزش را نشان میدهد.
به گزارش حقوق بشر در ایران به نقل از صدا و سیما، مهدی مرتضوی، مدیرکل آموزش و پرورش خراسان جنوبی، توضیح داد که بخشی از این دانشآموزان به دلیل کوچ فصلی، جابهجایی خانوارها و مهاجرت قابل ردیابی نیستند؛ موضوعی که فرآیند بازگشت آنان به چرخه آموزش را با دشواری جدی مواجه کرده است.
مرتضوی با اشاره به دلایل اصلی ترک تحصیل در این استان، معلولیتهای شدید، مشکلات اقتصادی، بیماری، بیسرپرستی، ضعف انگیزه خانوادهها و حتی ممانعت والدین از ادامه تحصیل فرزندان را از مهمترین عوامل محرومیت آموزشی معرفی کرد.
این مقام آموزشی تأکید کرد که تلاش برای شناسایی و بازگرداندن کودکان بازمانده از تحصیل به عنوان یکی از سیاستهای اصلی آموزش و پرورش در استان ادامه دارد، اما برای رفع ریشهای این معضل، نیاز به همکاری نهادهای حمایتی، اجتماعی و اقتصادی وجود دارد.
در چارچوب حقوق بشر بینالملل، کنوانسیون حقوق کودک و سند ۲۰۳۰ یونسکو (هدف چهارم توسعه پایدار)، محرومیت کودکان از حق تحصیل یک نقض جدی و اساسی تلقی میشود.
۱. از منظر حقوق بشر بینالملل
حق تحصیل در اسناد اصلی حقوق بشر، مانند اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، یک حق بنیادین است. محرومیت کودکان از تحصیل بهعنوان:
-
نقض حق بر آموزش
-
نقض کرامت انسانی
-
و نابرابرسازی ساختاری
توصیف میشود. دولتها موظفند آموزش در دسترس، رایگان، ایمن و بدون تبعیض برای همه کودکان فراهم کنند.
۲. از منظر کنوانسیون حقوق کودک
کنوانسیون حقوق کودک، که تقریباً جهانی است، در مواد ۲۸ و ۲۹ صریحاً دولتها را مکلف میکند:
تعهدات دولت:
-
فراهم کردن آموزش ابتدایی رایگان و اجباری
-
تضمین برابری فرصتها برای همه کودکان
-
حذف موانع اقتصادی، فرهنگی، قومی، جنسیتی و جغرافیایی
-
اتخاذ اقدامات فوری برای کاهش ترکتحصیل و بازگرداندن کودکان بازمانده به مدرسه
تعریف نقض:
محرومیت کودکان از تحصیل:
-
نقض تعهدات مثبت دولتها
-
نقض اصل منع تبعیض (ماده ۲)
-
نقض اصل منافع عالیه کودک (ماده ۳)
شناخته میشود.
۳. از منظر سند ۲۰۳۰ یونسکو و هدف توسعه پایدار ۴
هدف چهارم:
-
«آموزش باکیفیت، فراگیر و برابر برای همه»
طبق این سند، محرومیت از تحصیل بهعنوان مانعی برای:
-
رشد اجتماعی و اقتصادی
-
پیشرفت پایدار
-
کاهش نابرابریها
توصیف شده و دولتها باید:
-
آموزش فراگیر و ایمن
-
رفع نابرابری آموزشی
-
جلوگیری از ترکتحصیل کودکان آسیبپذیر
را تضمین کنند.
۴. جمعبندی حقوقی
محرومیت کودکان از تحصیل در این سه چارچوب بهطور مشترک بهعنوان:
«نقض ساختاری حقوق کودک و نقض مستقیم تعهدات بینالمللی دولتها»
شناخته میشود. این نقض میتواند در گزارشهای بینالمللی، بهعنوان نقض فاحش حقوق بشر ثبت شود.
