https://wp.me/p6xuBy-11aB
حقوق بشر در ایران ـ امروز دوشنبه ۱۶شهریورماه ۱۴۰۵، علی محمد باغشاهی، پس از تفهیم اتهام دستگیر شده است.
به گزارش حقوق بشر در ایران به نقل از دانشجویان متحد، روز یکشنبه ۱۵ شهریورماه ۱۴۰۵، علیمحمد باغشاهی، ساکن شهر تهران و دانشجوی رشته روانشناسی بالینی در دانشگاه«شهید» بهشتی تهران، پس از احضار به شعبه بازپرسی دادسرا و طی مراحل تفهیم اتهام، دستگیر شد. بازداشت علیمحمد باغشاهی در ارتباط با فعالیتهای رسانهای و بیان مطالب، موضوعی است که باید در چارچوب حق آزادی بیان، منع بازداشت خودسرانه، اصل برائت و تضمینهای دادرسی عادلانه بررسی شود. مطابق استانداردهای بینالمللی، محدود کردن آزادی بیان و سلب آزادی اشخاص نمیتواند صرفاً با استناد کلی به عناوین امنیتی صورت گیرد و هرگونه محدودیت باید دارای مبنای قانونی، هدف مشروع و ضرورت و تناسب روشن باشد.
براساس این گزارش، بازداشت علی محمد باغشاهی در پی احضار به شعبه بازپرسی دادسرای تهران و تفهیم اتهاماتی از قبیل «فعالیت تبلیغی علیه نظام به نفع دشمن»، «توهین به رهبری در فضای مجازی» و «فعالیت رسانه ای به قصد ضربه زدن به امنیت ملی» صورت گرفته است.
با توجه به تشکیل پرونده فضایی بر علیه علیمحمد باغشاهی، این دانشجوی دانشگاه «شهید» بهشتی تهران، در حال سپری کردن دوران بازجویی ها به پرونده قضایی خود است.
بازداشت علیمحمد باغشاهی پس از احضار به شعبه بازپرسی دادسرا و تفهیم اتهامات مرتبط با فعالیتهای رسانهای و بیان دیدگاههای وی، از منظر موازین بینالمللی حقوق بشر، با چند حق بنیادین از جمله حق آزادی بیان، منع بازداشت خودسرانه و حق برخورداری از دادرسی عادلانه مرتبط است.
۱. حق آزادی بیان و عقیده
مطابق ماده ۱۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر، هر فرد حق آزادی عقیده و بیان دارد و این حق، آزادی جستوجو، دریافت و انتشار اطلاعات و افکار را بدون ملاحظات مرزی دربرمیگیرد. همچنین ماده ۱۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، آزادی داشتن عقیده و آزادی بیان را به رسمیت شناخته است. بنابراین، صرف انتشار مطالب یا بیان دیدگاههای انتقادی، بهخودیخود نباید مبنایی برای سلب آزادی فرد قرار گیرد.
در این پرونده، اتهاماتی از قبیل «فعالیت تبلیغی علیه نظام به نفع دشمن»، «توهین به رهبری در فضای مجازی» و «فعالیت رسانهای به قصد ضربه زدن به امنیت ملی»، در صورتی که صرفاً بر مبنای محتوای بیانشده یا فعالیت رسانهای متهم مطرح شده باشند، باید با معیارهای ضرورت، تناسب و مشروعیت محدودیت آزادی بیان در حقوق بینالملل سنجیده شوند. ماده ۱۹ میثاق اجازه محدودیت آزادی بیان را تنها در شرایط مشخص و در حد ضروری پیشبینی کرده است.
۲. منع بازداشت خودسرانه
بر اساس ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر، هیچکس نباید در معرض بازداشت یا توقیف خودسرانه قرار گیرد. ماده ۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی نیز بر حق آزادی و امنیت شخصی تأکید کرده و تصریح میکند که هیچ فردی نباید بهصورت خودسرانه بازداشت یا توقیف شود.
بنابراین، صرف تفهیم اتهام، بدون وجود دلایل قانونی، ضرورت واقعی بازداشت و رعایت تشریفات مقرر، نمیتواند بهتنهایی توجیهکننده سلب آزادی یک فرد باشد. بازداشت باید قانونی، غیرخودسرانه، ضروری و متناسب باشد و فرد بازداشتشده نیز باید امکان اعتراض مؤثر به قانونی بودن بازداشت خود را داشته باشد.
۳. حق برخورداری از دادرسی عادلانه
مطابق ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر، هر شخص در تعیین حقوق و تعهدات خود و هر اتهام کیفری علیه وی، حق برخورداری از رسیدگی عادلانه و علنی توسط دادگاهی مستقل و بیطرف را دارد. همچنین ماده ۱۴ میثاق، مجموعهای از تضمینهای دادرسی عادلانه، از جمله اطلاع از اتهام، فرصت کافی برای دفاع و برخورداری از وکیل را مقرر کرده است.
از این منظر، در جریان تحقیقات مقدماتی نیز باید حقوق دفاعی علیمحمد باغشاهی رعایت شود و بازداشت وی نباید به ابزاری برای اعمال فشار، اخذ اقرار یا محدود کردن امکان دفاع مؤثر تبدیل شود.
۴. اصل برائت
مطابق ماده ۱۱ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۱۴ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، هر فرد متهم تا زمانی که جرم او مطابق قانون و در یک دادرسی عادلانه اثبات نشده، بیگناه فرض میشود. بنابراین، طرح اتهامات امنیتی علیه علیمحمد باغشاهی، بدون صدور حکم قطعی و اثبات مسئولیت کیفری وی، نمیتواند به معنای مجرم شناخته شدن او باشد.
