https://wp.me/p6xuBy-YFg
حقوق بشر در ایران ـ امروز شنبه ٢۳خردادماه ۱۴۰۵، شایان مرادی مطلق به تحمل حبس محکوم شده است.
به گزارش حقوق بشر در ایران، طی روزهای اخیر، شایان مرادی مطلق، ساکن شهرستان ایذه و از بازداشت شدگان اعتراضات سراسری دی ماه۱۴۰۴، توسط قاضی شعبه۲ دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان، به تحمل ۲ سال و ۱ روز حبس محکوم شده است.
براساس دادنامه صادره توسط قاضی شعبه ۲ دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان؛ شایان مرادی مطلق از بابت اتهام «اخلال در نظم عمومی از طریق حضور در اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴» به تحمل ۲ سال و ۱ روز حبس محکوم شده است.
لازم به ذکر است، شایان مرادی مطلق، پیشتر هم در مرحله بدوی توسط قاضی شعبه ۱ دادگاه انقلاب«به نیابت از دادگاه کیفری۲» شهرستان ایذه، محاکمه و از بابت اتهام «اخلال در نظم عمومی از طریق حضور در اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴» به تحمل ۲ سال و ۱ روز حبس تعزیری محکوم شده بود که این حکم عیناً در مرحله تجدیدنظر تأیید شده است.
شایان مرادی مطلق، در تاریخ ۲۹ دی ماه ۱۴۰۴، توسط نیروهای امنیتی ـ انتظامی در جریان اعتراضات سراسری شهرستان ایذه، بازداشت و پس از طی مراحل بازجویی و تفهیم اتهام، در تاریخ ۲۰ بهمن ماه ۱۴۰۴، با تودیع وثیقهای به ارزش ۱ میلیارد تومان، آزاد شد.
متهمان دستگیر شده در جریان اعتراضات سراسری (از منظر حقوقی و بر اساس استانداردهای بینالمللی حقوق بشر) معمولاً در چند دسته کلی قابل توضیح هستند و وضعیت آنان با اصول «دادرسی منصفانه» و «حقوق متهم» سنجیده میشود. شرح کوتاه حقوقی به شکل زیر است:
۱) وضعیت حقوقی اولیه دستگیرشدگان
افرادی که در جریان اعتراضات بازداشت میشوند، در حقوق بینالملل تا زمان صدور حکم قطعی، متهم محسوب میشوند و نه مجرم. بنابراین از حقوق زیر برخوردارند:
- اصل برائت (بیگناه فرض شدن تا اثبات جرم)
- حق دسترسی سریع به وکیل
- حق اطلاع از اتهام
- منع بازداشت خودسرانه
۲) اتهامات رایج در پروندههای اعتراضات
در چنین پروندههایی (از جمله اعتراضات سراسری)، اتهامات معمولاً در قالب عناوین کیفری داخلی مطرح میشود، مانند:
- اخلال در نظم عمومی
- اجتماع و تبانی علیه امنیت
- تبلیغ علیه نظام
- تخریب اموال عمومی
- مشارکت در تجمعات غیرقانونی
از منظر حقوق بشر، باید بررسی شود آیا این اتهامات:
- با اصل قانونی بودن جرم و مجازات سازگارند
- یا به شکل گسترده برای محدود کردن آزادی بیان و تجمع استفاده شدهاند
۳) حقوق در مرحله بازداشت و بازجویی
طبق استانداردهای بینالمللی (از جمله میثاق حقوق مدنی و سیاسی):
- ممنوعیت شکنجه و رفتار غیرانسانی
- حق سکوت در بازجویی
- حق تماس با خانواده
- الزام به ارائه سریع به مقام قضایی
- ثبت رسمی زمان و علت بازداشت
۴) وضعیت دادرسی
در مرحله محاکمه باید رعایت شود:
- رسیدگی در دادگاه مستقل و بیطرف
- حق داشتن وکیل انتخابی
- علنی بودن دادگاه (جز در موارد استثنایی محدود)
- امکان تجدیدنظرخواهی
- ارائه دلایل و مدارک توسط دادستان
۵) جمعبندی حقوقی
از دیدگاه حقوق بینالملل، بازداشتشدگان اعتراضات:
- «متهم سیاسی یا امنیتی» محسوب میشوند، نه مجرم قطعی
- مشروعیت اتهامات باید در چارچوب دادرسی منصفانه اثبات شود
- هرگونه بازداشت یا محاکمه خارج از استانداردهای فوق میتواند مصداق بازداشت خودسرانه یا نقض حقوق بشر باشد
اگر بخواهی، میتوانم همین موضوع را دقیقتر و تخصصیتر (مثلاً فقط از منظر اعلامیه جهانی حقوق بشر یا فقط حقوق ایران) هم برایت تحلیل کنم.
بیشتر از حقوق بشر در ایران کشف کنید
برای دریافت آخرین پستها به ایمیل خود مشترک شوید
