احکام اعدام دستکم ۲ زندانی در شیراز و بابل اجرا شد

اجرای احکام اعدام عزیز روشنایی و علی میررضایی، در حالی که هر دو در پرونده‌های مرتبط با «قتل عمد» به قصاص نفس محکوم شده بودند، از منظر حقوق بشر با حق بنیادین حیات قابل بررسی است. ماده ۳ اعلامیه جهانی حقوق بشر بر حق هر انسان برای برخورداری از زندگی تأکید دارد.

همچنین ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، ضمن به‌رسمیت‌شناختن حق حیات، اعمال مجازات اعدام را به شرایط و محدودیت‌های مشخصی مقید کرده است.

در پرونده‌های منتهی به اعدام، رعایت حق دادرسی عادلانه، امکان دسترسی مؤثر به وکیل، برخورداری از فرصت کافی برای دفاع و امکان اعتراض به حکم از اهمیت اساسی برخوردار است.

مطابق ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، هر فرد متهم به جرم باید از تضمین‌های دادرسی عادلانه برخوردار باشد.

همچنین انتقال علی میررضایی به سلول انفرادی با هدف اجرای حکم و سپس بازگرداندن وی به بند عمومی پس از اخذ مهلت برای جلب رضایت ولی‌دم، نشان‌دهنده اهمیت بررسی امکان استفاده از سازوکارهای قانونی برای توقف اجرای حکم است.

در نظام حقوقی ایران نیز قصاص نفس ماهیتی متفاوت از اعدام به‌عنوان مجازات تعزیری دارد و اجرای آن منوط به رعایت مقررات قانونی مربوط به قصاص و حقوق اولیای دم است.

با این حال، از منظر استانداردهای حقوق بشری، مجازات اعدام به‌طور کلی با حق حیات و هدف حمایت حداکثری از زندگی انسان تعارض دارد و نهادهای حقوق بشری بر حرکت به سوی لغو مجازات اعدام تأکید می‌کنند.