https://wp.me/p6xuBy-Va7
حقوق بشر در ایران ـ امروز چهارشنبه ۲مهرماه ۱۴۰۴، مجید عجبی، زندانی سیاسی در حال تحمل دوران حبس تعزیری خود است.
به گزارش حقوق بشر در ایران به نقل از کردپا، امروز چهارشنبه ۲ مهر ماه ۱۴۰۴، مجید عجبی، ساکن شهرستان سقز از توابع استان کردستان، در حال تحمل دوران حبس تعزیری ۳ ساله خود در زندان سقز است و از حقوق اولیه یک زندانی از قبیل اعزام به مرخصی و یا استفاده از آزادی مشروط محروم شده است.
براساس اعلام یک فرد مطلع:”این زندانی سیاسی، از حدود ۱ سال و نیم پیش، در زندان سقز در حال تحمل دوران حبس تعزیری خود است و طی این مدت حتی برای ۱ روز هم به مرخصی اعزام نشده است.
لازم به ذکر است، مجید عجبی، پیشتر در اقلیم کردستان از اعضای احزاب کُرد مخالف جمهوری اسلامی بوده و اواحر سال ۱۴۰۲، پس از بازگشت به ایران، بازداشت و پس از طی مراحل بازجویی ها و بازپرسی، چندی بعد با تودیع قرار وثیقه آزاد شده بود.
با آغاز مراحل دادرسی، مجید عجبی، در بهار سال ۱۴۰۳، توسط قاضی شعبه دادگاه انقلاب شهرستان سقز، از بابت اتهام «عضویت در احزاب کورد مخالف نظام» و «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به تحمل ۳ سال حبس تعزیری محکوم شد.
پس از اعلام اعتراض و ارجاع پرونده مجید عجبی به شعبه دادگاه تجدیدنظر استان کردستان، حکم وی عینا تائید و اوایل شهریور ماه ۱۴۰۳، مجید عجبی، برای سپری کردن دوران حبس تعزیری خود، بازداشت و به زندان مرکزی سقز منتقل شد.
محرومیت زندانیان سیاسی در ایران از حق آزادی مشروط یا منع اعزام به مرخصی یکی از موارد مهم نقض حقوق زندانیان است که در گزارشهای متعدد حقوق بشری آمده است. این مسئله از منظر حقوق داخلی و اسناد بینالمللی چنین بررسی میشود:
۱. چارچوب قانونی در ایران
-
آزادی مشروط در ماده ۵۸ قانون مجازات اسلامی پیشبینی شده است. بر اساس این ماده، زندانی پس از گذراندن یکسوم یا نصف محکومیت (بسته به نوع جرم) در صورت حسن رفتار و نبود دلایل موجه برای ادامه حبس، میتواند درخواست آزادی مشروط کند.
-
مرخصی زندان طبق آییننامه سازمان زندانها (مواد ۲۱۳ و بعدی) حقی است که زندانیان در صورت رعایت شرایط انتظامی و تشخیص مقامات قضایی میتوانند از آن استفاده کنند.
با این حال، در عمل این حقوق برای بسیاری از زندانیان سیاسی رعایت نمیشود و مقامات امنیتی یا قضایی با استناد به «اتهامات امنیتی» یا «مصلحت نظام» از اعطای آزادی مشروط یا مرخصی خودداری میکنند.
۲. نمونهها و گزارشهای مستند
-
سازمانهای حقوق بشری مانند عفو بینالملل و هرانا بارها گزارش دادهاند که فعالان سیاسی و مدنی، حتی پس از گذراندن بیش از نصف محکومیت، از حق آزادی مشروط محروم میشوند.
-
برخی زندانیان سیاسی بیمار از اعزام به مرخصی درمانی نیز منع شدهاند؛ این موضوع حتی در مواردی به وخامت وضعیت جسمی یا جانباختن زندانی انجامیده است.
-
پروندههایی مانند آتنا دائمی، نرگس محمدی، و مصطفی تاجزاده در گزارشهای عمومی بهعنوان مثالهایی از اعمال سلیقهای و فشار سیاسی در این حوزه مطرح شدهاند.
۳. نقض حقوق بشر بینالمللی
-
طبق میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی (ICCPR) که ایران به آن پیوسته است، رفتار انسانی با زندانیان (ماده ۱۰) و عدم تبعیض (ماده ۲) الزامی است.
-
قواعد نلسون ماندلا (قواعد حداقل استاندارد برای رفتار با زندانیان) نیز توصیه میکند که مجازاتها نباید ماهیت تبعیضآمیز یا انتقامجویانه داشته باشند و دسترسی برابر به مزایایی مانند آزادی مشروط باید تضمین شود.
۴. پیامدها و آثار
-
تشدید فشار روانی و جسمی: عدم امکان مرخصی درمانی میتواند جان زندانیان را به خطر بیندازد.
-
تبعیض و استفاده ابزاری از قانون: تفاوت رفتار با زندانیان سیاسی نسبت به مجرمان عادی اعتماد عمومی به عدالت قضایی را تضعیف میکند.
-
نقض اصل تناسب مجازات: وقتی آزادی مشروط بهعنوان ابزار فشار سیاسی استفاده شود، ماهیت اصلاحی و تربیتی مجازاتها از بین میرود.
۵. راهکارها و پیشنهادها
-
شفافیت در روند تصمیمگیری: انتشار علنی دلایل رد آزادی مشروط یا مرخصی برای جلوگیری از سوءاستفاده.
-
نظارت نهادهای مستقل: نهادهای حقوق بشری و وکلای مستقل باید امکان نظارت داشته باشند.
-
پذیرش تعهدات بینالمللی: اجرای کامل قواعد نلسون ماندلا و توصیههای گزارشگران ویژه سازمان ملل.
-
تفکیک زندانیان سیاسی از مجرمان خطرناک و رفتار برابر در اعطای امتیازات قانونی.
