https://wp.me/p6xuBy-YZM
حقوق بشر در ایران ـ امروز سه شنبه ۲تیرماه ۱۴۰۵، ماموران اداره اطلاعات شهرستان جاسک، یک شهروند اهل سنت را دستگیر کردند.
به گزارش حقوق بشر در ایران به نقل از شبکه حقوق بشر بلوچستان، روز یکشنبه ۳۱ خرداد ماه ۱۴۰۵، حمزه ترابی، ۲۵ ساله، فرزند دادنبی، اهل روستای پرکوه از توابع دهستان گابریک واقع در شهرستان جاسک، توسط ماموران اداره اطلاعات آن شهرستان، دستگیر شده است.
براساس اعلام یک فرد مطلع:”دستگیری حمزه ترابی، در پی احضار تلفنی این شهروند اهل سنت به اداره اطلاعات شهرستان جاسک صورت گرفته است.”
این فرد مطلع در ادامه افزود:”حمزه ترابی، برای بازجویی و تشکیل پرونده قضایی به بازداشتگاه اداره اطلاعات بندرعباس منتقل شده است.”
تا لحظه تنظیم این خبر، از علت احضار و بازداشت حمزه ترابی اطلاعی حاصل نشده است.
بازداشت و پرونده سازی قضایی بر علیه حمزه ترابی در حالی صورت گرفته حدود ۱ ماه قبل هم طالب ترابی ـ ۳۰ ساله و برادر این شهروند حمره ترابی، با اتهام «ارتباط با گروههای مخالف نظام» دستگیر شده و همچنان از وضعیت وی هم اطلاعی حاصل نشده است.
از منظر مفاد مندرج در اسناد بین المللی حقوق بشر و اصول بنیادین حقوق کیفری، بازداشت، تعقیب قضایی و اعمال محدودیت علیه شهروندان بر اساس مذهب یا گرایش دینی، در صورتی که بدون دلایل فردی، مستند و قابل اثبات صورت گیرد، میتواند مصداق نقض اصل منع تبعیض و نقض حق آزادی مذهب و عقیده تلقی شود.
۱. اصل منع تبعیض مذهبی
بر اساس ماده ۲ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۲۶ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، هرگونه تبعیض بر اساس مذهب، عقیده یا تعلقات دینی ممنوع است. در این چارچوب، چنانچه بازداشت یا احضار شهروندان اهل سنت نه بر مبنای رفتار مجرمانه فردی، بلکه بر اساس وابستگی مذهبی یا منطقهای آنان صورت گیرد، این اقدام میتواند تبعیض ساختاری و سیستماتیک تلقی شود.
۲. حق آزادی دین و مذهب
مطابق ماده ۱۸ میثاق حقوق مدنی و سیاسی، هر فرد حق دارد دین خود را آزادانه انتخاب، تغییر و یا ابراز کند. اعمال فشار امنیتی، تهدید، احضارهای مکرر یا بازداشتهای مبتنی بر گرایش مذهبی، میتواند مصداق مداخله غیرقانونی در آزادی دین و وجدان باشد.
۳. اصل دادرسی عادلانه و منع بازداشت خودسرانه
بر اساس ماده ۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی:
- هیچکس نباید به طور خودسرانه بازداشت یا زندانی شود.
- هر بازداشت باید بر اساس قانون روشن، ضرورت واقعی و دلایل قابل بررسی قضایی باشد.
در مواردی که افراد بدون ارائه اتهام مشخص، یا صرفاً پس از احضارهای غیرشفاف توسط نهادهای امنیتی بازداشت و به بازداشتگاههای امنیتی منتقل میشوند، این وضعیت میتواند در چارچوب بازداشت خودسرانه قرار گیرد.
۴. ارعاب و ایجاد فضای ترس در جوامع مذهبی
در حقوق بینالملل، ایجاد «فضای ارعاب سیستماتیک» علیه یک گروه مذهبی یا قومی، بهویژه از طریق:
- بازداشتهای مکرر
- احضارهای امنیتی بدون شفافیت
- فشار بر خانوادهها
- پروندهسازی امنیتی
میتواند در صورت تداوم و الگویمند بودن، به عنوان آزار و اذیت در معنای حقوق بشری و حتی در شرایط خاص، به عنوان نقض شدید حقوق بنیادین انسانی تفسیر شود.
۵. مسئولیت دولت
دولتها طبق تعهدات بینالمللی خود موظفاند:
- از هرگونه تبعیض مذهبی جلوگیری کنند
- تضمین دادرسی عادلانه را فراهم سازند
- از بازداشتهای خودسرانه جلوگیری کنند
- امکان دسترسی بازداشتشدگان به وکیل و خانواده را تضمین نمایند
عدم رعایت این الزامات، میتواند مسئولیت بینالمللی دولت را در پی داشته باشد.
جمعبندی
در مجموع، اگر بازداشت و پیگرد شهروندان اهل سنت بدون دلایل فردی، شفاف و قابل نظارت قضایی، و در قالب الگوهای امنیتی تکرارشونده انجام شود، این اقدامات میتواند در چارچوب نقض همزمان حق آزادی مذهب، اصل منع تبعیض، حق آزادی و امنیت فردی و دادرسی عادلانه ارزیابی گردد.
همچنین استمرار چنین روندهایی ممکن است مصداق سرکوب ساختاری و ارعاب جمعی یک اقلیت مذهبی در معنای حقوق بینالملل بشر باشد.
