احراز هویت ۳۵ شهروند بازداشت شده در اعتراضات سراسری

حقوق بشر در ایران ـ امروز یکشنبه ۱۴دی ماه ۱۴۰۴، ماموران امنیتی ـ انتظامی در جریان اعتراضات سراسری برگزار شده در سبزوار، بدره، تهران (هفت‌حوض)، دهلران، یاسوج، تهران، اسفراین، یزد، بابل، شیراز، نیشابور، مشهد، بهبهان، سنندج، تاکستان، شهریار (تهران) و همدان، دستکم ۳۵ تن از شهروندان را دستگیر کردند. 

به گزارش حقوق بشر در ایران، طی روزهای اخیر، در بازه زمانی ۹ دی ۱۴۰۴ تا ۱۴ دی ۱۴۰۴، صبا محرومی، هومن بلاش‌آبادی، محمد طاهری پارسا، فائزه رشیدی، عرفان دهقانی ایرج، سلمان مردانی، زهرا ایزدی‌نیا، امیرمحمد رستمی، پوریا علی‌یاری، سامیار مطلبی، رامین پوراصل، مراد حاصلی، امین نورمنش، فرهاد محمدرشید، علیرضا خزایی، محمد صائبی، پارسا لقمانی، فریبا حسینی، سعید شیعی، ابوالفضل ایمانی، جلال لطفی، علی امان‌آبادی، لیلا بخشنده‌فر، هستی قربانی، ایلیا اکوانیان، صابر وفائیان‌نژاد، سینا دهدشتی، سجاد(سیامک)راود، کیوان زندکریمی، آرمان سلیمی، بیان فرج‌اللهی، اسماعیل خدایاری، فاطمه زارعی، ستایش خزایی، نازنین خزایی، الهه خزایی و مهیار صادقی، توسط نیروهای امنیتی ـ انتظامی، دستگیر شدند. 

این بازداشت‌ها که شامل نوجوانان، دانشجویان، معلمان، فعالان مدنی، زنان و شهروندان عادی بوده، عمدتاً بدون ارائه حکم قضایی، بدون تفهیم اتهام روشن و همراه با انتقال افراد به مکان‌های نامعلوم انجام شده است.

چنین رویه‌ای در تعارض آشکار با ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی است که هرگونه بازداشت خودسرانه را ممنوع دانسته و بر ضرورت قانونی بودن، ضرورت، تناسب و امکان اعتراض مؤثر به بازداشت تأکید می‌کند.

همچنین بازداشت افراد صرفاً به دلیل مشارکت یا انتساب به اعتراضات مسالمت‌آمیز، ناقض حق آزادی بیان و تجمع مسالمت‌آمیز مندرج در مواد ۱۹ و ۲۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر و مواد ۱۹ و ۲۱ میثاق حقوق مدنی و سیاسی است.

افزون بر این، بازداشت کودکان و نوجوانان در این بازه زمانی، از جمله افراد زیر ۱۸ سال، مغایر با تعهدات دولت ایران ذیل کنوانسیون حقوق کودک به‌ویژه مواد ۳۷ و ۴۰ آن است که بازداشت کودک را تنها به‌عنوان آخرین راه‌حل و برای کوتاه‌ترین زمان مجاز می‌داند و بر لزوم رفتار انسانی، دسترسی فوری به خانواده و تضمین دادرسی ویژه اطفال تأکید دارد.

نگهداری بازداشت‌شدگان در مکان‌های نامعلوم، بی‌خبری خانواده‌ها از سرنوشت آنان و محرومیت از دسترسی به وکیل، مصداق ناپدیدسازی قهری کوتاه‌مدت و نقض اصول دادرسی عادلانه مندرج در ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی است.

مجموعه این اقدامات، در فاصله زمانی ۹ تا ۱۴ دی ۱۴۰۴، نشان‌دهنده یک الگوی نگران‌کننده از سرکوب اعتراضات مسالمت‌آمیز از طریق بازداشت‌های خودسرانه و نقض نظام‌مند تعهدات بین‌المللی حقوق بشری دولت ایران است. 

در چارچوب حقوق کیفری و مطابق با اسناد بین‌المللی حقوق بشر، حق دسترسی متهم به وکیل از بدو دستگیری یکی از اصول اساسی دادرسی عادلانه محسوب می‌شود. ماده ۴۸ قانون آئین دادرسی کیفری ایران اجازه می‌دهد در شرایط خاص، متهمان به‌مدت محدود از حق دسترسی به وکیل محروم شوند، اما این تبصره نباید به صورت گسترده یا سلیقه‌ای اعمال شود، زیرا محرومیت طولانی‌مدت از دسترسی به وکیل، نقض ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی است که تضمین حق دفاع مؤثر را برای متهمان الزامی می‌داند.

علاوه بر این، منع تماس متهمان با خانواده‌ها یا محروم کردن آنان از اطلاع‌رسانی به بستگان، برخلاف اصول شناخته‌شده حقوق بشر و کنوانسیون حقوق کودک برای نوجوانان بازداشت‌شده، است.

چنین اقدامات، علاوه بر ایجاد فشار روانی بر متهم و خانواده‌ها، مانع نظارت مستقل بر شرایط بازداشت و اجرای حقوق قانونی متهم می‌شود و می‌تواند مصداق رفتار تحقیرآمیز و ناقض کرامت انسانی تلقی گردد. بنابراین، اعمال تبصره ماده ۴۸ باید محدود، موقت و با اطلاع‌رسانی دقیق همراه باشد تا از تجاوز به حقوق متهمان و خانواده‌های آنان جلوگیری شود.

در ادامه نیز لیست اسامی دستگیرشدگان در این بازه زمانی جهت اطلاع می آید

Please follow and like us: