محکومیت قطعی توران سلیمانی به جزای نقدی بدل از حبس

حقوق بشر در ایران ـ امروز سه شنبه ۱۸آذر ماه ۱۴۰۴، توران سلیمانی به پرداخت جزای نقدی محکوم شده است.

به گزارش حقوق بشر در ایران، طی روزهای گذشته، حکم صادره قطعی مبنی بر پرداخت جزای نقدی بر علیه توران سلیمانی، فرهنگی ساکن استان خوزستان، اجرا شد.

براساس دادنامه صادره قطعی، توران سلیمانی به پرداخت جزای نقدی بدل از تحمل ۳ ماه حبس تعزیری محکوم و حکم وی اجرا شده است.

لازم به ذکر است، توران سلیمانی، پیشتر هم به شعبه بازپرسی در دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان شوش دانیال از توابع استان خوزستان، احضار و پس از طی مراحل بازپرسی کیفرخواست وی به دادگاه انقلاب اهواز، ارجاع شده بود.

با آغاز مراحل دادرسی، توران سلیمانی، در خرداد ماه ۱۴۰۴، توسط قاضی شعبه ۲ دادگاه انقلاب اهواز، محاکمه و از بابت اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» به تحمل ۳ ماه حبس تعزیری محکوم شده بود و پس از ابلاغ حکم و اعتراض به دادنامه صادره پرونده این فرهنگی بازنشسته به دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان، ارجاع شده بود.

همچنین، این پرونده، با شکایت «سازمان اطلاعات سپاه پاسداران» از توران سلیمانی بر علیه این فعال صنفی فرهنگیان تشکیل شده است.

احکام بدل از حبس، جایگزین‌هایی هستند که دادگاه می‌تواند به‌جای حبس تعزیری اعمال کند؛ از جمله:

• خدمات عمومی اجباری

• دوره‌های آموزشی یا حرفه‌آموزی

• جزای نقدی یا تبدیل بخشی از حبس به جزای نقدی

• الزام به شرکت در برنامه‌های اصلاحی و بازپرورانه

• محدودیت‌های نظارتی (نظیر منع خروج از محل سکونت با نظارت قضایی)

مبنای قانونی

• قانون مجازات اسلامی (۱۳۹۲) و اصلاحات بعدی، امکان تعیین مجازات‌های جایگزین حبس را پیش‌بینی کرده است.

• قانون آیین دادرسی کیفری نیز در مواد مربوط به تخفیف، تعلیق و جایگزینی مجازات‌ها، هدف را کاهش جمعیت کیفری و تقویت رویکرد اصلاحی می‌داند.

• این جایگزین‌ها معمولاً در جرایم کم‌خطر، با پیشینه مجرمیتی کم، و در صورتی که رفتار مرتکب نشان‌دهنده امکان اصلاح باشد، اعمال می‌شوند.

تحلیل از منظر اعلامیه جهانی حقوق بشر

مطابق ماده ۹ و ۱۰ و ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر:

۱. اصل تناسب مجازات با جرم

جایگزین‌های حبس، در راستای اصل تناسب هستند؛ یعنی:

• حبس تنها در موارد ضروری به‌کار رود.

• برای جرایم سبک، استفاده از مجازات‌های غیر سالب آزادی ترجیح داده شود.

۲. حمایت از کرامت انسانی

اعلامیه جهانی حقوق بشر تأکید دارد که:

• مجازات نباید تحقیرآمیز یا آسیب‌زننده به کرامت انسان باشد.

• احکام بدل از حبس، در مقایسه با زندان، کمتر باعث آسیب‌های روحی، تبعیض، انگ اجتماعی و فروپاشی خانواده می‌شوند.

۳. حق دادرسی عادلانه

در اعمال مجازات‌های جایگزین نیز:

• فرد باید از حق اعتراض، اطلاع‌رسانی کامل، و حق دفاع برخوردار باشد.

• جایگزین‌ها نباید به‌عنوان ابزار فشار یا تحقیر اعمال شوند؛ بلکه باید متناسب، قابل اجرا و هدفمند باشند.

۴. کاهش بازداشت و حبس‌های غیرضروری

اعلامیه جهانی حقوق بشر با اصل منع بازداشت خودسرانه هماهنگ است.
استفاده از مجازات‌های جایگزین:

• به کاهش زندان‌های شلوغ

• کاهش خطر نقض حقوق زندانیان

• و تقویت بازپروری
  کمک می‌کند.

جمع‌بندی تحلیلی

از نگاه حقوق بشر و قوانین ایران:

• احکام بدل از حبس، ابزار مثبت و اصلاح‌محور در نظام عدالت کیفری هستند.

• این احکام زمانی با استانداردهای بین‌المللی سازگارند که با رضایت آگاهانه، بدون اعمال فشار، متناسب با جرم، و همراه با حق دادرسی عادلانه صادر شوند.

• استفاده درست از این احکام می‌تواند به‌طور مستقیم از نقض حقوق بنیادین و بازداشت‌های غیرضروری جلوگیری کند.

Please follow and like us: