گزارش تحلیلی از بازداشت دستکم ۴۵ شهروند در جریان اعتراضات سراسری

حقوق بشر در ایران ـ امروز شنبه ۲۰دی ماه ۱۴۰۴، دستکم ۴۵ شهروند در جریان اعتراضات سراسری در شهرهای بهبهان، تبریز، قصرقند، مهرستان، مریوان، دیواندره، صحنه، سنندج، آبدانان، گیلانغرب، قصرشیرین، دهلران، دره‌شهر، سنقر، شیراز، یاسوج، کرج، بجنورد، تربت حیدریه، دزفول، تهران، همدان و سقز، بازداشت شدند. 

به گزارش حقوق بشر در ایران، طی روزهای اخیر، در جریان اعتراضات سراسری، صدرالله محمدی سقایی در بهبهان، حسن محمدی سقایی در بهبهان، رحمان آذرمی‌راد در تبریز، شهرام طالبی‌نژاد در تبریز، عبدالناصر بلوچ‌قادر در قصرقند، خدامراد البرزنژاد در مهرستان، امید راوند در مریوان، رضا پهلوانی در دیواندره، میلاد مردانی در شهرستان صحنه، بهنام فاتحی در سنندج، رحمت رشیدی در آبدانان، بهروز شیخی در آبدانان، اشکان سبزی در آبدانان، آرمان کرمی در آبدانان، عارف میرزایی در آبدانان، امیرحسین خان‌محمدی در آبدانان، مصطفی صفار در آبدانان، علی احمدی در آبدانان، آرمین پیرانی در آبدانان، بردیا درویشی در گیلانغرب، وحید شادمان در قصرشیرین، دلارام کاظمی در گیلانغرب، احسان احمدی در دهلران، حسین کرمی در دهلران، محمد مرادی در دهلران، احمد خسروی در دهلران، احمد زینی در دهلران، نوید نجفی در گیلانغرب، سلام عارف خانلری در دره‌شهر، بهنام بلندبخت در گیلانغرب، محسن کامیاب در سنقر، مسلم کامیاب در سنقر، پژمان پارسا در شیراز، اسد عابدی در یاسوج، امیرحسین تک‌باز در کرج، حمیدرضا اسماعیل‌پور در بجنورد، سارا عسکریان در تربت حیدریه، مهدیار یعقوبی در تربت حیدریه، علی زنگنه در تربت حیدریه، سینا محمدی در دزفول، امیرپارسا نشاط در تهران، ناصر توقیری در همدان، مبین محمدزاده در سقز، اقبال پیری در سقز و علی‌ شاه شیرمحمدپور هم در شهرستان گیلانغرب، توسط نیروهای امنیتی ـ انتظامی، دستگیر شدند. 

براساس اعلام موحدی آزاد ـ دادستان کل کشور در گفتگو با خبرگزاری مهر:”بازداشت شدگان اعتراضات(اغتشاشات)، پس از صدور قرار جلب دادرسی تا زمان اتمام دوران محکومیت، در بازداشت محبوس می شوند و پروندۀ آنها، با تعیین شعب ویژه به‌ صورت فوق‌العاده و خارج از نوبت رسیدگی  می شود و پس از صدور کیفرخواست به دادگاه معرفی شوند.” 

دادستان کل کشور در ادامه شهروندان معترض را با القابی از قبیل «اغتشاشگر، عامل اسرائیل، تروریست و محرک» خطاب کرده و تهدید کرد:”تعقیب و مجازات آنان باید بدون هرگونه ارفاق و اغماض و طبق مرّ قانون انجام شود. تمامی عوامل دخیل در جرائم، اعم از مباشرین، محرکین، عوامل داخلی و خارجی و حتی شبکه‌های اجتماعی معاند تحت تعقیب قرار گیرند.” 

یک فرد مطلع در تشریح وضعیت افراد دستگیر شده به گزارشگر حقوق بشر در ایران گفت:”اکثر افراد بازداشت شده از لحظه بازداشت حق تماس با خانوادهای خود و حتی حق دسترسی به وکیل محروم اند و برخی هم چون هنگام بازداشت به شدت مورد ضرب و جرح ماموران انتظامی، اطلاعات سپاه و نیروهای بسیج، قرار گرفته اند، نیازمند دسترسی به خدمات پزشکی و حق درمان هستند اما از این حق خود هم محروم هستند.” 

در ادامه نیز، لیست اسامی افراد بازداشت شده با شرح جزئیات آنها می آید

می‌توان موضوع حقوق قضایی بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری را از منظر اسناد بین‌المللی حقوق بشر به‌صورت تحلیلی و کوتاه توضیح داد:

۱. حق آزادی و امنیت شخصی:
طبق ماده ۹ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، هیچ‌کس نباید خودسرانه بازداشت یا توقیف شود و هر بازداشت یا توقیف باید مطابق قانون و با دلایل روشن انجام گیرد. بازداشت‌های خودسرانه معترضان در ایران، بدون ارائه حکم قضایی، نقض مستقیم این حق است.

۲. حق اطلاع از اتهام و دسترسی به وکیل:
ماده ۱۴میثاق یادشده وهمچنین اصل ۳۵ قانون اساسی ایران، حق هر فرد بازداشت‌شده را برای اطلاع از اتهامات، دسترسی به وکیل مستقل و برخورداری از دادرسی عادلانه تضمین می‌کند. گزارش‌ها از محرومیت بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری از وکیل و اطلاع‌رسانی درباره اتهامات حکایت دارد که نقض این اصول است.

۳. ممنوعیت شکنجه و رفتارهای تحقیرآمیز:
طبق کنوانسیون سازمان ملل علیه شکنجه و رفتار یا مجازات‌های ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز، هرگونه شکنجه، ضرب‌وجرح یا اخذ اعتراف اجباری از بازداشت‌شدگان غیرقانونی و ممنوع است. گزارش‌ها حاکی از ضرب‌وجرح و اعمال خشونت علیه معترضان است که با این کنوانسیون مغایرت دارد.

۴. حق دادرسی عادلانه و حضور در محاکمه:
بازداشت‌شدگان باید حق دادرسی علنی و عادلانه داشته باشند و امکان دفاع از خود را داشته باشند. محروم کردن بازداشت‌شدگان از محاکمه یا محاکمه‌های نمایشی، با اصول ماده ۱۴ میثاق بین اللملی حقوق مدنی، سیاسی و استانداردهای بین‌المللی حقوق بشر همخوانی ندارد.

در مجموع، بازداشت‌های خودسرانه، محروم کردن افراد از وکیل، اخذ اعترافات اجباری و انتقال بازداشت‌شدگان به مکان‌های نامعلوم، با تعهدات بین‌المللی ایران در حوزه حقوق بشر مغایرت دارد و نقض آشکار حقوق قضایی بازداشت‌شدگان به شمار می‌رود. 

در جدول زیر اسامی منتشر شده در جدول اول با شرح نقض حقوق شهروندی هر فرد هنگام بازداشت از منظر اسناد بین المللی حقوق بشر آمده است.

Please follow and like us: