https://wp.me/p6xuBy-SBQ
حقوق بشر در ایران ـ امروز شنبه ۳ خرداد ماه ۱۴۰۴، ماموران امنیتی ـ انتظامی در شهرستان راسک یک شهروند را دستگیر کردند.
به گزارش حقوق بشر در ایران به نقل از کمپین فعالین بلوچ، روز سه شنبه ۳۰ اردیبهشت ماه ۱۴۰۴، فرید رفه، ۲۶ ساله، فرزند: ابوالحسن، اهل شهرستان راسک از توابع استان سیستان و بلوچستان، توسط نیروهای امنیتی، دستگیر شد.
این رویداد تنها یکی از صدها مورد بازداشتهای خودسرانه در سیستان و بلوچستان است که نشان از سرکوب سیستماتیک و بیپایان علیه اقلیتهای قومی و مذهبی در ایران دارد.
وقتی قانون زیر پای مأموران امنیتی نابود شده است
بر اساس اصول ۳۲ و ۳۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، هیچکس را نمیتوان بدون حکم قانونی دستگیر کرد، و دستگیری باید به دور از تحقیر و خشونت انجام گیرد. اما در عمل، این اصول بارها و بارها در مناطق محروم، بهویژه در سیستان و بلوچستان، نقض شدهاند. مورد اخیر، بازداشت فرید رفه توسط نیروهای اداره اطلاعات در راسک، تنها یک نمونه آشکار از نقض این حقوق بنیادین است.
فرید رفه، پسرعموی رضوان تراز، نوجوان ۱۷ سالهای است که در تاریخ ۲۹ اردیبهشت ماه ۱۴۰۴، با خشونت توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده بود. این بازداشتهای متوالی و خانوادگی، نشانهای از سیاست فشار هدفمند بر خانوادهها و اجتماعات محلی بلوچ است که به طور روزافزون از کمترین حقوق انسانی خود محروم میشوند.
بازداشتهای فراقضایی؛ نقض قانون در لباس قانون
طبق آیین دادرسی کیفری ایران، هرگونه بازداشت باید با ارائه حکم رسمی از سوی مقام قضایی و با رعایت حقوق متهم صورت گیرد. ماده ۹ قانون آیین دادرسی کیفری، مأموران را موظف میکند هنگام بازداشت، دلیل بازداشت، هویت خود و مفاد حکم را به متهم اعلام کنند. اما در عمل، این اصول در برخورد نیروهای امنیتی با شهروندان بلوچ عملاً نادیده گرفته میشود.
در این مورد خاص، فرید رفه بدون هیچگونه احضاریه یا حکم بازداشت، تنها در حال انجام خرید روزمره در بازار شهر بوده است. استفاده از خشونت توسط مأموران در انظار عمومی، نه تنها توهین به کرامت انسانی فرید، بلکه تحقیر کل جامعهایست که زیر سایه ارعاب امنیتی زندگی میکند.
نقض تعهدات بینالمللی؛ جمهوری اسلامی زیر ذرهبین
ایران یکی از امضاکنندگان میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی (ICCPR) است و طبق مواد ۹ و ۱۴ این میثاق، متعهد به رعایت حقوق متهم در مراحل دادرسی، ممنوعیت بازداشت خودسرانه و برخورداری از دادرسی عادلانه است. در حالی که گزارشهای بینالمللی، از جمله گزارش سالانه ۲۰۲۴ نهادهای حقوق بشری، حاکی از آن است که تنها در همان سال، بیش از ۴۰۰ شهروند بلوچ، از جمله زنان و کودکان، در ایران بازداشت شدهاند؛ آماری که نشانهای از برخورد تبعیضآمیز و سرکوبگرانه با این جامعه اقلیت است.
اخراج ۸ شهروند بلوچ پس از بازداشت به دلیل «نداشتن مدارک هویتی»، نیز خلاف اصول حقوق بینالملل، از جمله اصل منع بازگشت اجباری (non-refoulement) در کنوانسیونهای بینالمللی است. این برخوردها، هم در سطح داخلی و هم در سطح بینالمللی، میتوانند در دادگاههای حقوق بشری مستند و قابل پیگیری باشند.
بازداشتهای هدفمند؛ سرکوب قومیتی یا استراتژی امنیتی؟
پرسش کلیدی اینجاست که چرا نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی تا این اندازه بر مناطق بلوچنشین تمرکز کردهاند؟ آیا این یک راهبرد بلندمدت برای کنترل یک منطقه نافرمان است، یا نشانهای از ترس حاکمیت از صدای متفاوت یک قوم؟ در هر صورت، تبدیل بلوچستان به منطقهای امنیتی، نه تنها مشکلات را حل نکرده، بلکه شکاف میان مرکز و پیرامون را تعمیق کرده است.
فرید رفه، جوانی که بدون دلیل و مدرک، بدون فرصت دفاع، و بدون آگاهی از وضعیتش، ناپدید شده است، تنها یک چهره در میان صدها چهره بینامیست که قربانی سرکوب سیستماتیک شدهاند.
سؤالی که بیپاسخ مانده: فرید رفه کجاست؟
تا لحظه تنظیم این گزارش، از محل نگهداری یا وضعیت جسمی و حقوقی فرید رفه خبری در دست نیست. خانوادهاش، مانند صدها خانواده دیگر در بلوچستان، در بلاتکلیفی مطلق، میان ترس، نگرانی و سکوت، روزگار میگذرانند. هیچیک از نهادهای مسئول پاسخگو نیستند، و حتی وکلای محلی نیز از پذیرش اینگونه پروندهها بهدلیل فشارهای امنیتی طفره میروند.
فرید رفه، آینه تمامنمای سیاستهای امنیتی در جمهوری اسلامی
پرونده فرید، نمونهای از الگوی بزرگتری است که در آن حقوق فردی و جمعی اقلیتها به سادگی نادیده گرفته میشود. اگر جمهوری اسلامی مدعی عدالت و قانونمداریست، باید پاسخ دهد که چگونه در برابر چشمان شهروندان، یک انسان بدون حکم، با خشونت بازداشت و ناپدید میشود.
در جهانی که بیش از هر زمان دیگر بر شفافیت، پاسخگویی و حقوق بشر تأکید دارد، استمرار چنین روندهایی، ایران را نهتنها از درون، که در سطح بینالمللی نیز در موضع انزوا و انتقاد شدید قرار خواهد داد.
برای دریافت آخرین پستها به ایمیل خود مشترک شوید

