محکومیت ابراهیم آسمانی به حبس تعزیری و شلاق/ سند

لینک کوتاه این مطلب:
https://wp.me/p6xuBy-QEj

حقوق بشر در ایران ـ امروز یکشنبه ۲۸ بهمن ماه ۱۴۰۳، ابراهیم آسمانی، به تحمل حبس تعزیری و شلاق محکوم شد.

به گزارش حقوق بشر در ایران، روز چهارشنبه ۲۸ آذر ماه ۱۴۰۳، ابراهیم آسمانی، فعال ملی مدنی، اهل و ساکن شهر تبریز مرکز استان آذربایجان شرقی، فرزند: یدالله، توسط قاضی تقی رضایی ـ رئیس شعبه ۱۱۸ دادگاه کیفری۲ تبریز، به تحمل ۳ ماه و ۱ روز حبس تعزیری و ۳۰ ضربه شلاق تعزیری، محکوم شد.

براساس دادنامه ای که بصورت غیابی در تاریخ ۲۸ آذر ماه ۱۴۰۳، صادر و به ابراهیم آسمانی ابلاغ شده وی از بابت اتهام «اخلال در نظم و آسایش عمومی از طریق پوشش غیرمتعارف و ایجاد هیاهو و جنجال در مراسم خاکسپاری زهره سعادتی وفائی» به تحمل ۳ ماه و ۱ روز حبس تعزیری و ۳۰ ضربه شلاق تعزیری محکوم شده است.

در حالی ابراهیم آسمانی، با چنین حکمی مواجه شده که بسیاری از فعالان ملی مدنی، فعالان مدنی، فرهنگی و مدافعان حقوق بشر، محکومیت آسمانی را بخشی از سرکوب هدفمند فعالیت‌های هویت‌ طلبانه در ایران می‌دانند.

ابراهیم آسمانی (آذر اوغلو) از جمله فعالان مدنی و فرهنگی تبریز است که طی سال‌های اخیر در برنامه‌های مختلفی پیرامون فرهنگ و زبان آذربایجانی شرکت داشته است. به گفته نزدیکان وی، آسمانی تنها به دلیل حضور مسالمت‌آمیز در یک مراسم فرهنگی محکوم شده، در حالی که این اقدام او نه جنبه سیاسی داشته و نه نقض هیچ قانونی محسوب می‌شود.

مراسم زهره سعادتی وفائی که ابراهیم آسمانی به دلیل شرکت در آن تحت تعقیب قضایی قرار گرفته است، برنامه‌ ای غیرسیاسی بوده که هدف آن یادبود درگذشتگان با مضامین فرهنگی و بر طبق آداب و رسوم محلی و منطقه ای بوده است.

۱. اخلال در نظم و آسایش عمومی یا فعالیت فرهنگی؟

یکی از پرسش‌های کلیدی در این پرونده، ماهیت اتهام وارده به ابراهیم آسمانی است. مسئولان قضایی ایران، به دفعات فعالان ملی مدنی، فعالان فرهنگی را تحت عنوان « اخلال در نظم و آسایش عمومی»، «تبلیغ علیه نظام» یا «اقدام علیه امنیت ملی» تحت پیگرد قرار داده‌اند. این در حالی است که بسیاری از ناظران مستقل بر این باورند که فعالیت‌های هویتی و فرهنگی نباید مصداق جرم تلقی شوند.

۲. تداوم فشار بر فعالان مدنی در ایران

محکومیت ابراهیم آسمانی تنها نمونه‌ای از برخوردهای گسترش ارعاب، تهدید و گسترش فضای امنیتی و قضایی با شهروندان ایران است.

در سال‌های اخیر، هزاران تن از فعالان فرهنگی و هویت طلب، به دلایل مشابه بازداشت، محاکمه و با پرونده های قضایی مواجه شدند که این موضوع به نگرانی‌ها درباره محدودیت آزادی بیان و سرکوب هویت فرهنگی ترک‌های آذربایجان در ایران دامن زده است.

صدور حکم زندان برای ابراهیم آسمانی با واکنش‌های گسترده‌ای در میان فعالان حقوق بشری و فرهنگی روبه‌رو شده است.
• برخی از فعالان حقوق بشر این حکم را مصداق سرکوب آزادی‌های مدنی و فرهنگی در ایران دانسته و خواستار لغو آن شده‌اند.
• در شبکه‌های اجتماعی نیز هشتگ‌های مرتبط با نام ابراهیم آسمانی و حقوق فرهنگی ترک‌های آذربایجان، به دفعات، بازنشر شده است.

تا لحظه تنظیم این گزارش، مقامات قضایی و امنیتی ایران درباره این پرونده اظهارنظر رسمی نداشته‌اند. با این حال، سابقه برخوردهای مشابه نشان می‌دهد که فشار بر فعالان فرهنگی و مدنی آذربایجانی همچنان ادامه دارد.

پرونده ابراهیم آسمانی بار دیگر بحث درباره حد و مرزهای آزادی بیان، حقوق فرهنگی و نحوه برخورد نهادهای قضایی و امنیتی با فعالان مدنی را مطرح کرده است. اگرچه حکومت ایران همواره بر پایبندی به اصول حقوق بشر تأکید می‌کند، اما تداوم احضارها، بازداشت‌ها و صدور احکام سنگین برای فعالان فرهنگی نشان‌دهنده واقعیت دیگری است.

با توجه به سوابق مشابه، انتظار می‌رود که در روزهای آینده واکنش‌های بیشتری نسبت به این محکومیت صورت گیرد و فشارهای بین‌المللی بر دستگاه قضایی ایران برای تجدیدنظر در این نوع احکام افزایش یابد.

لازم به ذکر است، ایراهیم اسمانی، در تاریخ ۲ مهر ۱۴۰۳، توسط نیروهای امنیتی در جریان برگزاری مراسم تدفین زهره وفائی، به دلیل بر تن داشتن لباس سنتی منقش به نوشته هایی خاص، در آرامستان وادی رحمت شهر تبریز، بازداشت و پس از طی مراحل بازجویی ها و تفهیم اتهام، در تاریخ ۱۰ مهر ماه ۱۴۰۳، با تودیع وثیقه ای به مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان، آزاد شد.

این فعال ملی مدنی، پیشتر هم در جریان تجمعی که در تاریخ ۲۵ تیر ماه ۱۴۰۱ و در اعتراض به خشک شدن دریاچه ارومیه برگزار شده بود از سوی نیروهای امنیتی، بازداشت و پس از انتقال به بازداشتگاه و طی مراحل بازجویی ها و تفهیم اتهام، در تاریخ ۲۸ تیر ماه ۱۴۰۱، با تودیع قرار وثیقه یا کفالت از زندان تبریز، آزاد شده بود.

ابراهیم آسمانی، درتاریخ ۲۴ مرداد ماه ۱۴۰۲، توسط بازپرس سید علی موسوی اقدم ـ رئیس شعبه ۱۵ دادسرای عمومی و انقلاب تبریز، با قرار جلب به داردسی مواجه و اواخر شهریور ماه ۱۴۰۲، به شعبه ۱۰۸ دادگاه کیفری۲ تبریز، برای تاریخ رسیدگی ۵ مهر ماه ۱۴۰۲، احضار شده بود.

پس از تشکیل جلسه دادرسی، ابراهیم آسمانی، در تاریخ ۱۰ مهر ماه ۱۴۰۲، توسط قاضی شعبه ۱۰۸ دادگاه کیفری ۲ تیریز، از بابت اتهام«اخلال در نظم و آسایش عمومی از طریق برگزاری تجمعات غیرقانونی» به پرداخت ۲۲۰میلیون ریال جزای نقدی به صندوق دولت بدل از حبس و شلاق محکوم و اجرای این حکم به مدت ۵ سال تعلیق شده بود.

ابراهیم آسمانی، در تاریخ ۲۲ دی ماه ۱۴۰۲، به همراه تعداد دیگری از فعالان ملی مدنی، در شهرستان مرند از توابع استان اذربایجان شرقی، توسط ماموران امنیتی، بازداشت و پس از مدتی آزاد شده بود.

بین ۱۶ تا ۲۵ درصد جمعیت ایران ترک زبان هستند که اغلب آنان در استان‌های آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل و زنجان سکونت دارند. برخی از این شهروندان برخورد حاکمیت با شهروندان ترک زبان را توام با تبعیض می‌دانند و منع تدریس زبان‌های غیر فارسی در مدارس را یکی از برجسته‌ترین موارد تبعیض می دانند که همواره با اعتراض بخشی از فعالان مدنی این مناطق روبرو بوده است.

بازداشت خودسرانه، بلاتکلیف نگه داشتن متهم در بازداشت و ممانعت از دسترسی فرد در دوران بازجویی، بازپرسی و دادرسی به وکیل مورد نظر خود و منع دسترسی به سایر ملزومات در یک فرآیند دادرسی، ناقض ماده ۹ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۹ میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی مصوب ۱۶ دسامبر ۱۹۶۶ است.

همچنین، برخورداری افراد از حق دادرسی عادلانه توسط قاضی، بازجو و بازپرس بیطرف از جمله حقوقی است که در ماده ۱۰ اعلامیه جهانی حقوق بشر به آن تاکید شده است.

در ماده ۵ از قانون آئین دادرسی کیفری بر اطلاع یافتن متهم در اسرع وقت از اتهامات انتسابی و فراهم کردن حق دسترسی به وکیل و سایر حقوق دفاعی مذکور در قانون تاکید شده است.