سه‌شنبه، 21 بهمن 1404 8:26 قبل از ظهر

گزارشی از موارد نقض محیط زیست در ایران

لینک کوتاه این مطلب:
https://wp.me/p6xuBy-Me9

حقوق بشر در ایران ـ امروز جمعه ۹شهریور ماه ۱۴۰۳، آتش سوزی در جنگلهای بلوط استان چهار محال و بختیاری، حمله مسلحانه به محیط بانان استان کهگیلویه و بویراحمد و مجروحیت چند تن از این شهروندان، آتش‌سوزی ارتفاعات تولک و انجیر در میان از توابع بخش گواور گیلانغرب، کاهش ۱۴ درصدی آورد رودخانه‌‎‌ها نسبت به میانگین ۵ ساله اخیر، جاری شدن مواد شیمیایی عامل تلف شدن ۲۵۰ تن ماهی در پنج مزارع پرورش ماهی سردابی منطقه آب اسک واقع در رودخانه هراز آمل، کاهش ۸۰ درصدی آب ۱۲ سد کشور، آنش سوزی در مراتع روستای چپدره از توابع شهرستان تکاب، مجروحیت محیط‌بان منطقه حفاظت شده دنا در پی شلیک شکارچیان غیرمجاز، آتش سوزی در ۱۱ نقطه از جنگل‌های استان لرستان، خشکی درختان روستای خیج، آسیب جدی به محصولات خرما در شهرستان‌های جنوب استان کرمان، افزایش سالانه ۱۸ سانتی‌ متری فرونشست زمین در ایران، افزایش فرونشست زمین در استان گلستان، پوکی ۲۰ تا ۴۰ درصدی محصول پسته استان کرمان بر اثر قطعی بی رویه برق و طغیان آفت پروانه سفید بر درختان چنار جاده فومن به رشت، از جمله اخبار نقض محیط زیست در ایران است. 

به گزارش حقوق بشر در ایران به نقل از ایرنا، روز پنجشنبه ۸شهریور ماه ۱۴۰۳، آتش سوزی در مراتع و جنگلهای بلوط استان چهار محال و بختیاری، باعث نابودی بخش وسیعی از مراتع آن منطقه شد. 

براساس این گزارش، آتش‌سوزی از ساعت ۲ بامداد پنجشنبه ۸شهریور ماه ۱۴۰۳، آغاز شده و در ۲ قسمت منطقه بلوط بلند منتهی‌الیه بخش میانکوه شهرستان اردل بعد از سد کارون ۴ آغاز شده بود.

این آتش سوزی توسط فعال محیط زیست مهار شد. 

در خبری دیگر به نقل از دیدبان ایران، روز پنجشنبه ۸ شهریور ماه ۱۴۰۳، وحید طهمورثی، مسئول روابط عمومی منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد از حمله مسلحانه به نیروهای منابع طبیعی این استان در محور جاده ای یاسوج به اصفهان، خبر داد. 

مسئول روابط عمومی منابع طبیعی استان کهگیلویه و بویراحمد در تشریح این خبر گفت:”در محور یاسوج به اصفهان محدوده روستای «دارشاهی» شهرستان دنا قاچاقچیان چوب با شلیک‌ به لاستیک خودروی منابع طبیعی، متواری شدند.” 

وی اظهار کرد:”فرماندهی یگان حفاظت و همکاران همراه در هنگام گشت زنی مقابله با قاچاق چوب در محور یاسوج به اصفهان در محدوده روستای «دارشاهی»شهرستان دنا مورد حمله مسلحانه قرار گرفتند و افراد خاطی با شلیک اسلحه به یکی از خودروهای منابع طبیعی و پنچر کردن آن، از صحنه متواری شدند که با هوشیاری مأموران یگان حفاظت و تعقیب متخلفان و کمک منابع محلی برخی از افراد متخلف شناسائی شده که با هماهنگی مقام محترم قضائی و نیروی انتظامی پیگیری‌های لازم جهت شناسائی سایر افراد دخیل در این اتفاق و دستگیری این افراد در دستور کار قرار دارد.”

طهمورثی، تصریح کرد:”همچنین در همین روز همکاران منابع طبیعی شهرستان لنده در پیگیری گزارش مردمی به منطقه «من باغون بجک»(منطقه مرزی لنده با شهرستان بهبهان استان خوزستان)، اعزام که متخلفان به محض مشاهده مأموران منابع طبیعی، به طرف آنها حمله ور شده و آنان را مورد ضرب و شتم شدید قرار دادند.” 

در خبری دیگر به نقل از خبرگزاری فارس، طی روزهای اخیر، فرماندار گیلانغرب از آتش سوزی در ارتفاعات تولک و انجیر در میان از توابع بخش گواور گیلانغرب، خبر داد. 

براساس این گزارش، با توجه به وسعت آتش سوزی بخش وسیعی از آن منطقه نابود شد. 

در خبری دیگر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، طی ۵ سال اخیر، میزان ۱۴ درصد از آب ورودی رودخانه کاهش یافته است. 

سخنگوی صنعت آب در تشریح این خبر گفت:”در حال حاضر که تا پایان سال آبی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ کمتر از یک ماه مانده، بارش کشور ۲ درصد بیشتر از نرمال و ۱۹ درصد بیشتر از سال گذشته بوده است.” 

در خبری دیگر به نقل از عصر ایران، امروز جمعه ۹شهریور ماه ۱۴۰۳، حمزه آقاپور کاظمی، مدیر کل دامپزشکی استان مازندران، از سرریزشدن مواد شیمیایی، به داخل رودخانه و نفوذ آن به آب استخرهای پرورش ماهی سردابی، ماهیان این واحدها دچار مسمومیت با مواد شیمیایی و تلف شدن ۱۰۰ درصد ماهیان خبر داد. 

مدیر کل دامپزشکی استان مازندران، در تشریح این خبر گفت:”واژگونی تریلی حمل مواد شیمیایی عامل تلف شدن ۲۵۰ تن ماهی در پنج مزارع پرورش ماهی سردابی منطقه آب اسک واقع در رودخانه هراز آمل شده است.” 

حمزه آقاپور کاظمی، در ادامه خاطرنشان کرد:”به دنبال واژگونی یک دستگاه تریلی حمل مواد شیمیایی (آب ژاول) در محور هراز محدوده آب اسک شهرستان آمل که عصر روز سه شنبه ۶ شهریور رخ داد، افزود: سرریزشدن محتویات آن به داخل رودخانه و نفوذ آن به آب استخرهای پرورش ماهی سردابی، ماهیان این واحدها دچار مسمومیت با مواد شیمیایی شده است و تا ۱۰۰ درصد ماهیان این واحدها تلف شده اند.”

وی ادامه داد:”طبق برآورد اولیه حدود ۲۵۰ تن ماهی در پنج مزرعه محدوده حادثه تلف شده اند که طی آن با استقرار اکیپ های دامپزشکی در محل واحدهای خسارت دیده نظارت ها بر روند دفن بهداشتی لاشه ها با اخذ دستور از مقام قضایی وفق ضوابط بهداشتی قرنطینه ای سازمان دامپزشکی کشور در حال انجام است.‌” 

در خبری دیگر به نقل از ایسنا، امروز جمعه ۹شهریور ماه ۱۴۰۳، دوازده سد در ایران، کمتر از ۲۰ درصد آب دارند. 

براساس این گزارش، وضعیت برخی از سدهای مهم کشور بیانگر این است که در ۱۲ سد درصد پرشدگی کمتر از ۲۰ درصد است.

همچنین، حجم آب موجود در مخازن ۵۲ درصد است.

میزان کل خروجی سدهای کشور نیز نسبت به سال قبل با ۶ درصد افزایش مواجه بوده است. 

در خبری دیگر به نقل از ایسنا، روز سه شنبه ۶ شهریور ماه۱۴۰۳، حمید محبوبی، مدیر عامل هلال احمر آذربایجان غربی، بر اثر آتش سوزی در مراتع و جنگلهای روستای چپدره از توابع شهرستان تکاب، بخش وسیعی از آن مراتع در آتش سوخت. 

براساس این گزارش، نیروهای داوطلب مردمی آتش سوزی مراتع روستای چپدره از توابع شهرستان تکاب مهار شده است. 

در خبری دیگر به نقل از ایرنا، روز سه شنبه ۶ شهریور ماه ۱۴۰۳، محیط‌بان منطقه حفاظت شده دنا در جریان درگیری با شکارچیان متخلف مجروح شدند و رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست برای انتقال وی تقاضای امداد هوایی کرد. 

مدیرکل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد، در تشریح این خبر گفت:”در درگیری محیط‌بانان دنا با متخلفان شکار در منطقه کوه‌گل رمضان رستگار محیط‌بان این منطقه از ناحیه پا دچار جراحت شدند.”

اسلام جاودان خرد در ادامه افزود:”این محیط بان ۴۰ساله که ساعتی پیش در درگیری با شکارچیان به ضرب گلوله از ناحیه پا زخمی شد.” 

مدیرکل حفاظت محیط زیست کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد:”محیط بان کوه دنا در حالی مصدوم شد که با سه شکارچی درگیر شده بود.” 

جاودان خرد عنوان کرد:”یکی از شکارچیان از سوی محیط بان یاد شده دستگیر شده بود به همین علت شکارچیان به ضرب گلوله نیروی یگان حفاظتی دنا را مصدوم و او را فراری دادند.” 

لازم به اشاره است، منطقه حفاظت شده دنا از مهمترین ذخیره گاه‌های زیست کره جهان، ظرفیتی مهم برای حفظ بیش از ۳۲۰ گونه جانوری در این منطقه بکر و میراث گرانبهای طبیعی است،این منطقه در شانزدهم تیرماه سال ۹۰ به عنوان پانصد و شصت و یکمین ذخیره گاه زیست کره جهان در سازمان یونسکو ثبت شد.

وجود کوه، جنگل، بیش از ۱۰۰ چشمه، رودخانه و ۱۲۰۰ گونه گیاهی دنا را به زیستگاه گونه‌های جانوری مختلف تبدیل کرده است.

ذخیره گاه زیست کره دنا یکی از نقاط با ارزش از منظر سیمای سرزمینی و غنای زیستی در جهان محسوب می شود.

مناطق حفاظت شده دنا با وسعت ۹۳ هزار و۶۶۰ هکتار و دنای شرقی با وسعت ۲۸ هزار و ۲۰۲ هکتار در شهرستان های بویراحمد و دنا در کهگیلویه و بویراحمد قرار گرفته اند. 

در خبری دیگر به نقل از خبرگزاری فارس، روز سه شنبه ۶ شهریور ماه ۱۴۰۳، یازده نقطه از جنگل‌های لرستان همزمان دچار آتش سوزی شد.

براساس این گزارش، افزایش میزان وزش باد و فقدان دسترسی محیط بانان منطقه و فعالان محیط زیست به تجهیزات تخصصی مهار آتش از جمله علل ناتوانی در مهار این آتش سوزی ذکر شده است. 

لازم به اشاره است، در سال ۱۴۰۳، بیش از ۳ هزار هکتار از جنگل‌های زاگرس در محدوده لرستان سوخته که نسبت به پارسال افزایش ۲۵۵ درصدی داشته است.

همچنین، از ابتدای سال تا اول مرداد بیش از ۱۸ هزار هکتار از جنگل‌های ایران دچار حریق شده که ۹۹ درصد آن‌ها در جنگل‌های زاگرس بوده، امسال بخش‌هایی زیادی از جنگل‌های خوزستان، کهگیلویه‌وبویراحمد، لرستان، ایلام، کردستان، کرمانشاه، گیلان، گلستان، فارس، سیستان‌وبلوچستان، اصفهان، و همدان در آتش سوختند. 

در خبری دیگر به نقل از روزنامه پیام، طی روزهای اخیر، ساکنان روستای خیج، واقع در شهرستان شاهرود، با جمعیتی بیش از ۲ هزارنفر، خبر داده و در ادامه نیز از آسیبهای زیست محیطی جدی بر اثر کم آبی در روستا سخن گفتند.

ابوالقاسم میرباقری، یکی از اهالی این روستا در تشریح این خبر گفت:”خشک شدن قنات‌ها و بی‌آبی مداوم، زندگی روزمره مردم و کشاورزی منطقه را فلج کرده است. باغ‌های وسیع که روزگاری رونق داشتند، حالا به یک پنجم کاهش یافته‌اند و مردم روستا فقط روزی یک تا دو ساعت به آب شرب دسترسی دارند؛ آن هم در نیمه شب.”

این شهروند در ادامه افزود:”ما سال گذشته اداره آبفای شهرستان شاهرود با هدف حل مشکل بی‌آبی، چاهی به عمق ۲۵۰ متر در این روستا حفر کرد. اما این طرح نه تنها مشکل را حل نکرد، بلکه به گفته اهالی، هزینه‌های هنگفتی را صرف حفر چاهی کردند که در نهایت خشک از آب درآمد. علی‌رغم هشدارهای مردم محلی درباره نامناسب بودن مکان و روش لوله‌گذاری، این پروژه اجرا شد و حالا نتیجه‌اش چیزی جز هدررفت اعتبار و امید مردم نبوده است.” 

این باغ دار در ادامه تشریح کرد:”نه آبی برای شرب داریم و نه برای کشاورزی.» او توضیح می‌دهد که قنات اکبرآباد که زمانی ۴۰ هکتار از باغ‌ها را آبیاری می‌کرد، اکنون خشک شده و تنها ۱۰ هکتار از باغ‌ها باقی مانده‌اند. «باغ من که قبلاً ۴ هکتار را آبیاری می‌کرد، حالا به یک هکتار هم نمی‌رسد.” 

خدیجه غنچه، یکی دیگر از ساکنان این روستا، از وضعیت بغرنج موجود می‌گوید:”حتی برای اجابت مزاج هم باید تا نیمه شب منتظر آب بمانیم. این در حالی است که در همه جای روستا ساخت و ساز در حال انجام است، انگار نه انگار که برای همین اهالی ساکن آب کافی وجود ندارد.” 

علی اکبر حسینی، رئیس شورای روستا، به شدت از مسئولان شهرستان شاهرود انتقاد می‌کند و این طرح را خیانتی به مردم روستا می‌داند:”بدون هیچ مطالعه‌ای یک چاه حفر کردند که نتیجه‌اش جز هدررفت منابع مالی و بی‌آبی بیشتر نبود. به مردم این روستا خیانت کردند.» او توضیح می‌دهد که روستای خیج با جمعیتی حدود دو هزار نفر، از بزرگ‌ترین روستاهای منطقه است، اما همچنان در بی‌توجهی و بی‌آبی به سر می‌برد.” 

گفتنی است خیج یکی از روستاهای شهرستان شاهرود در استان سمنان ایران است. این روستا مرکز دهستان کلاته‌های غربی در بخش بسطام است. 

در خبری دیگر به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، روز یکشنبه ۴ شهریور ماه ۱۴۰۳، رئیس سازمان جهاد کشاورزی جنوب کرمان گفت:”محصول خرما در شهرستان‌های جنوب استان بر اثر طوفان و بارندگی بین ۳۵ تا ۸۰ درصد خسارت دیده و در مجموع حدود ۵۶ درصد کل محصول خرمای این منطقه از بین رفته است.” 

احمد احمدپور، در ادامه افزود:”بیش از ۳۰ هزار میلیارد ریال به این محصول کشاورزی جنوب کرمان خسارت وارد شده است.” 

وی افزود:”به علت بارندگی چند روز پیش ممکن است بخش دیگری از محصول هم دچار ترشیدگی شود که چند روز بعد علائم آن نمود پیدا می کند و به همین دلیل میزان خسارت افزایش خواهد یافت.” 

احمدپور با بیان اینکه بیشترین خسارت ها در شهرستان های جیرفت و عنبرآباد بوده ادامه داد:”حدود ۸۰ درصد محصول خرمای جیرفت از بین رفته و ۲۳ هزار میلیارد ریال خسارت به این محصول وارد شده است.” 

وی اضافه کرد:”۳۰ هزار هکتار از نخیلات زیر کشت جنوب کرمان بارور است و ۲۲۰ هزار تن سال گذشته در جنوب استان تولید خرما داشته‌ایم.” 

در خبری دیگر به نقل از تجارت نیوز، روز یکشنبه ۴ شهریور ماه ۱۴۰۳، در تداوم برداشتهای بی رویه از آبهای زیرزمینی، بخشهایی از ایران سالانه با ۱۸ سانتی متر فرونشست زمین مواجه شده است. 

براساس این گزارش، استانهای یزد، اصفهان و گلستان، جدیدترین استان‌هایی هستند که هشدارها در مورد فرونشست زمین یا فروچاله در مورد آنها رسانه‌ای شده است. البته نگرانی‌ها در مورد این پدیده‌های محیط زیستی، جدید نیست.

همچنین، کارشناسان می‌گویند ۴ میلی‌متر فرونشست در یک سال یعنی بحران؛ در حالی که در ایران متوسط این رقم سالانه ۱۸ سانتی‌متر اعلام شده است. آنها می‌گویند کشور تنها ۵ تا ۱۰ سال برای مقابله با این پدیده فرصت دارد.

علی بیت‌اللهی، رئیس بخش زلزله‌شناسی مهندسی و خطرپذیری مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، بحرانی‌ترین وضعیت را در این زمینه کرمان دارد که نرخ سالانه میانگین فرونشست زمین در این استان به بیش از ۳۰ سانتی‌متر می‌رسد. 

در خبری دیگر به نقل از ایرنا، روز شنبه ۳ شهریور ماه ۱۴۰۳، بحران خشکسالی و تغییر اقلیم و به دنبال آن استفاده بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، گلستان را در یک قدمی فاجعه فرونشست زمین قرار داده که در صورت وقوع، با نابودی شریان‌های حیاتی و زیرساختی استان، اثرات جبران‌ناپذیری بر جای می‌گذارد.

به گفته نماینده مردم غرب گلستان در مجلس:”با وجود فرونشست ۲۰ سانتی‌متری، اصلاح و بهبود زیرساخت‌های استان گلستان مانند جاده، راه آهن، خطوط برق و غیره راه به جایی نخواهد بُرد و فرونشست زمین تمامی سازه‌های عمرانی استان را از بین خواهد برد.” 

بحران خشکسالی و تغییر اقلیم و به دنبال آن استفاده بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، گلستان را در یک قدمی فاجعه فرونشست زمین قرار داده که در صورت وقوع، با نابودی شریان‌های حیاتی و زیرساختی استان، اثرات جبران‌ناپذیری بر جای می‌گذارد. 

گرچه وقوع فرونشست متاثر از علل مختلفی مانند احداث سدهای بزرگ و فرایندهای تکتونیکی و بهره‌برداری بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، جنس و بافت خاک، فعالیت‌های سنگین عمرانی و فرسودگی شبکه فاضلاب است اما از بهره‌برداری بی‌رویه منابع آب زیرزمینی به‌عنوان متهم ردیف اول وقوع پدیده فرونشست یاد می‌شود.

استان گلستان نیز به عنوان یکی از استان‌های حادثه‌خیز از خطر فرونشست زمین در امان نیست و این پدیده تا جایی پیش‌روی کرده که مسوولان و کارشناسان از آن به عنوان یک فاجعه یاد می‌کنند.

نبود برنامه‌ریزی دقیق و نگرش اصولی به منابع محدود و تجدیدپذیر آب زیرزمینی از دیگر عللی است که افت شدید سطح آب زیرزمینی و ایجاد فرونشست زمین را رقم زد.

حفر بی‌رویه چاه‌های کشاورزی و استفاده نادرست از درست منابع آبی در مصارف کشاورزی بر فرونشست زمین در استان گلستان تاثیر زیادی گذاشته که ایجاد نگرش جدید به الگوی کشت منطقه و اصلاح روش‌های مدیریت منابع آب یکی از راهکارهای درازمدت کاهش افت سطح آب زیرزمینی به شمار می‌رود. 

در خبری دیگر به نقل از دیدبان ایران، روز شنبه ۳ شهریور ماه ۱۴۰۳، محمدرضا ترابی، رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی استان کرمان از خسارت جدی به کشاورزان آن استان در پی قطعی برق و در نتیجه پوکی ۲۰ تا ۴۰ درصد از محصول پسته آن استان خبرداد. 

رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق بازرگانی استان کرمان در تشریح این خبر گفت:”متاسفانه هر روز برق موتورهای کشاورزی قطع می‌شود و این امر خسارات سنگینی را به کشاورزی استان وارد کرده است.” 

وی افزود:”به دلیل قطعی برق ۲۰ تا ۴۰درصد محصول پسته استان پوک می‌شود و به حوضچه‌های پرورش ماهی خسارت سنگینی وارد شده است، همچنین سیستم‌های آبیاری قطره‌ای از این اتفاق آسیب دیده‌اند و به تاسیسات و منصوبات برقی، موتور پمپ‌ها، تابلوهای برق و پمپ‌های شناور همه روزه خسارت وارد می‌شود.” 

ترابی خاطرنشان کرد:”قرار بود قطعی برق صنایع مانع از قطعی برق خانگی شود اما امروز هر دو بخش با قطعی روبه‌ور هستند و این قطعی خسارت سنگینی را امسال به کشاورزی استان کرمان وارد کرده است.” 

در خبری دیگر به نقل از کانال تلگرامی چند ثانیه، روز شنبه ۲ شهریور ماه ۱۴۰۳، طغیان آفت پروانه سفید، در حال نابودی درختان چنار مسیر شهرستان فومن به رشت معروف به تونل سبز، است. 

براساس این گزارش، این آفت به همراه الوار از کشور روسیه وارد و به دلیل نبود قرنطینه مناسب به راحتی وارد گیلان شد و به دلیل سازگاری با آب و هوای شمال به سرعت در اکثر نقاط گیلان بویژه مناطقی که درخت توت در آن زیاد است گسترش یافت و حتی سبب آسیب جدی به نوغانداری شد.

این حشره در گیلان دارای دو نسل و در صورت مساعد بودن شرایط به سه نسل لاروی هم می‌رسد. اواخر اردیبهشت تا اواخر خرداد، اواخر مرداد تا اواخر شهریور.

این آفت یکی از مهمترین آفت­های جنگل، باغ و مزارع در دنیا محسوب می­­ شود. به دلیل تمایل بالا به نور و گرما آن را در روی درختان حاشیه جاده ها و جنگلها بیشتر می­ توان مشاهده کرد. میزبان این آفت ۶۳۶ گونه گیاه است که برگ درخت توت مهمترین آن است. گوجه سبز، گردو، کیوی، خرمالو، گلابی، سیب، درختان پهن برگ جنگلی مانند افرای سیاه، زبان گنجشک، عرعر، نارون، گیلاس وحشی، صنوبر، چنار، توسکا، بید و گیاهان علفی و خوراکی نظیر خیار، ذرت، لوبیا، گوجه فرنگی را می­توان نام برد. 

 

در هدف پانزدهم از سند ۲۰۳۰ یونسکو که پس از تصویب در سال ۲۰۱۶ برای اجرای مفاد و اهداف در اختیار کشورها قرار گرفت بر حق افراد در برخورداری از محیط زیست و همچنین حفاظت از منابع طبیعی تاکید شده است اما در ایران اجرای اهداف این سند در پی مخالفت آیت الله خامنه ای با آن بطور کامل از دستور کار دولت و مجلس خارج شد و مسئولان حکومتی در ایران، مفاد سند ۲۰۳۰ یونسکو را «ترویج سبک زندگی غربی» می دانند. 

Please follow and like us:

بیشتر از حقوق بشر در ایران کشف کنید

برای دریافت آخرین پست‌ها به ایمیل خود مشترک شوید

By حقوق بشر در ایران

سازمانی غیردولتی و غیرسیاسی که از تاریخ ۱۵ آگوست ۲۰۱۵ میلادی، مصادف با ۲۴ مرداد ماه ۱۳۹۴، کار خود را آغاز کرد. هدف این مجموعه تمرکز بر اسناد بین المللی حقوق بشر، از جمله اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق های بین المللی و سایر کنوانسیونهای مرتبط در راستای افشای نقض حقوق بشر در ایران است.

پاسخی بگذارید

این سایت از اکیسمت برای کاهش جفنگ استفاده می‌کند. درباره چگونگی پردازش داده‌های دیدگاه خود بیشتر بدانید.

بیشتر از حقوق بشر در ایران کشف کنید

برای ادامه خواندن و دسترسی به آرشیو کامل، اکنون مشترک شوید.

ادامه مطلب