خشک شدن تالاب صالحیه در پی اجرای زهکشی از سوی جهاد کشاورزی

حقوق بشر در ایران ـ امروز دوشنبه ۱ بهمن ماه ۱۴۰۳، تالا ب صالحیه، در پی عدم توزیع حق آبه و و اجحرای طرح زهکشی از سوی جهاد کشاورزی، خشک شد. 

به گزارش حقوق بشر در ایران به نقل از مهر، امروز دوشنبه ۱ بهمن ماه ۱۴۰۳، تالاب صالحیه واقع در استان البرز، در پی عدم توزیع حق آبه، سو مدیریت و تداوم نابسامانی در وضعیت محیط زیست و عدم مدیریت بر منابع آب در ایران، خشک شده است. 

رضا قاسم پور، معاون محیط طبیعی محیط زیست البرز، با تائید این خبر تشریح کرد:”تالاب صالحیه حال و روز خوشی ندارد؛ زهکش ۴۰ کیلومتری ایجاد شده در تالاب صالحیه، شترهای سرگردان و عدم تأمین حق‌آبه تالاب سبب ‌خشکی این تالاب و تبدیل شدن به کانون ریزگردها‌ست.” 

وی در ادامه اعلام کرد:”این تالاب، یکی از مناطقی است که در پست‌ترین نقاط استان البرز قرار دارد و باعت جلوگیری از سیلاب می‌شود. زهکشی به عنوان هدایت کننده آب از سوی جهاد کشاورزی استان قزوین ایجاد شد و قصد داشتند اراضی بالادست تالاب را برای کشاورزی آماده کنند و موفق شدند اما باعث خشکی تالاب نیز شد.” 

لازم به اشاره است، استان البرز دارای تنوع قابل توجهی از مناطق کوهستانی، دشتی و تالابی است و حدود ۴۰ درصد از گستره استان در ارتفاعات کمتر از یک هزار و ۵۰۰ متر (در اراضی کم و بیش مسطح) قرار گرفته است.

پست ترین نقطه در غرب استان، ناحیه‌ای است دشتی که حدود یک هزار و ۱۰۰ متر ارتفاع دارد و اراضی این محدوده دارای سطح کم شیب و با کمی تقعر (محل تجمع آب‌های اراضی اطراف)، خاک رسوبی عمیق و مرطوب با شوری زیاد و بافت طبقات خاک از سبک تا خیلی سنگین هستند.

مقدار بارندگی در این ناحیه بین ۲۰۷ تا ۳۰۰ میلی متر در سال بوده که کمترین نزولات جوی را در استان به خود اختصاص داده است.

این محدوده شامل اراضی تالابی و کفه های نمکی با وسعتی معادل ۶۳ هزار هکتار به عنوان تالاب‌های صالحیه و الله آباد در منطقه قارپوز آباد در ۲ استان البرز و قزوین شناخته شده که حدود ۳۰ هزار هکتار از این منابع آبی در شهرستان‌های نظرآباد و اشتهارد استان البرز واقع شده است. 

تراکم جمعیتی و صنعتی در کنار خشکسالی و کم بارشی تأثیر منفی بر طبیعت استان البرز گذاشته و تالاب صالحیه نیز از اثرات مخرب آن در امان نمانده است.

آثار تخریبی ریزگردهای تالاب صالحیه افزون بر جمعیت انسانی به زیر ساخت‌ها و تأسیسات تحقیقاتی البرز خسارت وارد کرده است.

متأسفانه فرسایش خاک در طول ۱۵ سال گذشته مشکلات فراوانی در محدوده تالاب صالحیه به وجود آورد و طبق آخرین مطالعات نیمی از این محدود که حدود بیش از ۲۰ هزار هکتار است تبدیل به کانون ریزگرد فعال شده است.

طی سال‌های اخیر، اراضی خشک پیرامون تالاب صالحیه به کانون تولید گردوغبار در منطقه تبدیل شده و باد ذرات خاک ریز دانه را به مناطق اطراف و حتی دوردست منتقل می‌کند.

تالاب صالحیه به طور کلی از ۲ بخش شمالی و جنوبی تشکیل شده است که بخش شمالی تالاب در نزدیکی فرودگاه آزادی نظرآباد قرار دارد و به عنوان پهنه آبدار شناخته شده و بسیاری از پرندگان کنار آبزی نظیر انواع حواصیل‌ها، چوبپا و فالاروپ گردن سرخ در آن مشاهده می‌شود.

در بخش جنوبی تالاب که بیشتر به صورت سطوح مرطوب است وسعت بیشتری دارد و در قسمت غربی این تالاب کانال زهکشی وجود دارد که به دلیل استفاده از آن، عدم بارندگی در پاییز و زمستان سال ۱۳۹۶ و برداشت‌های غیر اصولی و بدون مطالعه از آب تالاب جهت تأمین آب کشاورزی منطقه در بهمن ماه سال گذشته، این تالاب به طور کامل خشک شد و بخش‌های جنوبی منطقه اکنون تبدیل به منبع تولید ریزگردها و تهدیدی برای شهرهای اطراف از جمله ۲ کلانشهر کرج و تهران تبدیل شده است.

امروز تالاب صالحیه هم همچون دیگر مکان‌های باارزش و زیست بوم‌های استان البرز به فراموشی سپرده می‌شود و شاید عدم بارش باران‌های فصلی یکی از علل خشک شدن این تالاب باشد و امروز می‌بینیم که آبی در آن جریان ندارد. 

در هدف پانزدهم از سند ۲۰۳۰ یونسکو که پس از تصویب در سال ۲۰۱۶ برای اجرای مفاد و اهداف در اختیار کشورها قرار گرفت بر حق افراد در برخورداری از محیط زیست و همچنین حفاظت از منابع طبیعی تاکید شده است اما در ایران اجرای اهداف این سند در پی مخالفت آیت الله خامنه ای با آن بطور کامل از دستور کار دولت و مجلس خارج شد و مسیولان حکومتی در ایران، مفاد سند ۲۰۳۰ یونسکو را «ترویج سبک زندگی غربی» می دانند. 

Please follow and like us: