By حقوق بشر در ایران 
https://wp.me/p6xuBy-IvK
حقوق بشر در ایران ـ امروز جمعه ۳۱ فروردین ۱۴۰۳، تداوم فروش خاک جزیره هرمز در فضای مجازی و سکوت مسئولان برای مقابله با آن، افزایش، میزان نابودی جنگلها و مراتع پس از انقلاب ۱۳۵۷، ورود فاضلاب شهری دزفول به رودخانه دز و افزایش ضریب مشکلات بهداشتی در میان شهروندان و محیط زیست، افزایش میزان ورود آبهای آلوده به تالاب های حوزه استان قم و افزایش نگرانی ها در خصوص وضعیت محیط زیست در آن استان، ایجاده حفره ای غیر قانونی توسط سازمان صمت استان قم در تالاب دریاچه نمک، ازجمله اخبار نقض محیط زیست در ایران است.
به گزارش حقوق بشر در ایران به نقل از روزنامه ابتکار، روز سه شنبه ۲۸ فروردین ماه ۱۴۰۳، فروش خاک قرمز، زرد و سفید جزیره هرمز که دارای مواری مفیدی است با وجود ممنوعیت، بحث امروز و دیروز نیست و چند سالی است که افرادی به صورت قاچاق این خاک ارزشمند را برداشت کرده و میفروشند. این خاک در آثار هنری و صنایع دستی هرمز استفاده میشود ولی هیچ میدانستید همین خاک رنگی در غذاهای مردم محلی استفاده میشود؟ به خصوص بخش قرمز آن که به آن کلک هم میگویند. بله تعجب نکنید. مردم بومی هرمز با حل کردن خاک سرخ در آب و مزهدار کردن آن سس مخصوصی برای تهیه غذا درست میکنند. البته این سس مخصوص بیشتر به غذا رنگ میدهد تا مزه. اما رنگ سرخ آن که به خاطر اکسیدهای مختلف فلز است میتواند خاصیت غذایی هم داشته باشد. علاوه بر کاربرد این خاک در پخت نام محلی به نام «تُمشی»، از آن در صنایعی مانند لوازم آرایشی و بهداشتی، کاشی و لعابسازی، رنگسازی و رنگهای ضد زنگ استفاده میشود.مردم محلی نوعی سس از خاک جزیره هرمز تهیه میکنند. به این صورت که این خاک را در آب حل میکنند و پس از اینکه خاک تهنشین شد، آب سرخ را با نمک مخلوط میکنند. به این ترتیب نوعی سس محلی به دست میآید که طعم آن را در بیشتر غذاهای این جزیره میتوان احساس کرد.
براساس این گزارش، خرید و فروش خاک هرمز این جزیره ارزشمند آنقدر عادی است که همینحالا با یک جستوجوی ساده در گوگل به سایتهای عجیبی میرسید که علناً خاک میفروشند و حتی به خریدان هشدار میدهند که حواستان باشد خاک تقلبی هرمز نخرید! (زیر یک تن خاک نمیفروشیم)، (فروش در کیسههای ۲۵ کیلویی) اینها تنها بخشی از آگهیهایی است که در مورد فروش خاک جزیره هرمز منتشر میشوند. خاکی ارزشمند که به شکلهای مختلف فروخته شده و از جزیره خارج میشود.
جالب اینجاست که برخی از این فروشندگان، خاک کمیاب هرمز را فقط کیلویی ۲۴ هزار تومان میفروشند که مسئلهای در حد فاجعه است، عدهای هم این خاک را زیر یک تن نمیفروشند.فروش خاک جزیره هرمز با وجود ممنوعیت، بحث امروز و دیروز نیست و چند سالی است که افرادی بهصورت قاچاق این خاک ارزشمند را برداشت کرده و میفروشند.
خرید و فروش خاک هرمز این جزیره ارزشمند آنقدر عادی است که همینحالا با یک جستوجوی ساده در گوگل به سایتهای عجیبی میرسید که علناً خاک میفروشند و حتی به خریدان هشدار میدهند که حواستان باشد خاک تقلبی هرمز نخرید! (زیر یک تن خاک نمیفروشیم)، (فروش در کیسههای ۲۵ کیلویی) اینها تنها بخشی از آگهیهایی است که در مورد فروش خاک جزیره هرمز منتشر میشوند. خاکی ارزشمند که به شکلهای مختلف فروخته شده و از جزیره خارج میشود.
این در حالی است که قانون ممنوعیت فروش خاک، بهویژه برداشت خاک از جزایر خلیجفارس در سال ۱۳۹۷ مصوب و به همه ارگانها و نهادها ابلاغ شد. نکتهای که جلب توجه میکند به حراج گذاشتن خاک هرمز در اینترنت است. همین حالا اگر عبارت فروش خاک هرمز را جستوجو کنید، این آگهیهای فروش را خواهید دید. از فروش کیسههای ۳۰ کیلوگرمی برای آجرسازی و رنگسازی و نقاشی تا فروش در تناژهای بالا. جالب اینجاست که برخی از این فروشندگان، خاک کمیاب هرمز را فقط کیلویی ۲۴ هزار تومان میفروشند که مسئلهای در حد فاجعه است، عدهای هم این خاک را زیر یک تن نمیفروشند.
جملاتی مانند فروش خاک اخرای هرمز در کیسههای ۲۵کیلوگرمی، فروش خاک هرمز بشکهای ۷میلیون و ۶۰۰هزار تومان، فروش خاک رنگی هرمز در شیشه، ارسال خاک هرمز به سراسر کشور همراه با آدرسهای تلگرام، اینستاگرام و شمارهتلفنهای معرفی شده برای ثبت سفارش که بدون ترس از پیگیری قانونی به خریداران معرفی میشوند، جلب توجه میکنند. اگر سفری به جزیره هرمز کرده باشید، خواهید دید که خاکهای رنگارنگ جزیره در شیشهها و پلاستیکهای کوچک به فروش میرسد.
تداوم فروش خاک جزایر ایران در حالی تداوم دارد که لادن رضی مدیرکل دفتر حفاظت و مدیریت زیستمحیطی آب و خاک سازمان حفاظت محیط زیست گفت:”هر نوع برداشت، جابجایی و نظارت بر روی هرگونه خاک بر عهده وزارت جهاد کشاورزی است. وی ادامه داد: سازمان محیط زیست تنها بحث نظارت عاریه را دارد و در گذشته هم سازمان منابع طبیعی این وظیفه را به عهده داشت. در قانون حفاظت از خاک با تبعیت از قوانین گذشته حفاظت از خاک، صدور اخطاریه، برآورد خسارت، جلوگیری از تخریب و توقف فعالیت همه با وزارت جهاد کشاورزی است.”
وی با بیان این که در نبود نظارت، خاک جزیره به قیمت اندک از بومیان خریداری و به قیمت بالا فروخته میشود، افزود:”از سوی دیگر، خاک جعلی به نام خاک هرمز بهویژه از طریق وبسایتها به مشتریان فروخته میشود. بهگفته کارشناسان این روند همینحالا نیز آسیبهای جدی به جزیره زده است.”
فروش خاک اگر ادامه پیدا کند این جزیره خلیجفارس دچار آسیبهای جدی زیستمحیطی مثل فرسایش خاک و تخریب پوشش گیاهی خواهد شد و در سالهای آینده دیگر چیزی از این جزیره باقی نخواهد ماند و باید برای تولید هر یک سانتیمتر از این خاک ۴۰۰ سال انتظار کشید. بخشی از دردآور بودن ماجرا این است که عدهای از گردشگران ناآگاه خاک هرمز را به طور شخصی و در اندازه کم در این سالها با خود به نقاط دیگر حمل کردهاند که همین موضوع آسیب جدی به جزیره زده است.
در خبری دیگر به نقل از وبسایت اعتماد، روز چهارشنبه ۲۹ فروردین ماه ۱۴۰۳، پس از انقلاب ۱۳۵۷ میزان تخریب و نابودی جنگلها و مراتع طبیعی ایران به میزان ۴۳ درصد از بین رفته است و این در حالی است که میزان ۱/۳ میلیون هکتار از جنگلها و مراتع ایران، صنعتی است و بقیه جنگلها به دلیل عدم نگهداری مناسب یا آسیبهای طبیعی مورد بهرهبرداری قرار نمیگیرند و با توجه به این گزارش، جنگل بکری در ایران باقی نمانده است.
براساس این گزارش، با توجه به اعلام این نکته که ۴۳ درصد از جنگلهای ایران پیش از انقلاب ۱۳۵۷ از بین رفته بیشتر مناطق جنگلی باقیمانده، در رشته کوههای البرز، در نزدیکی دریای کاسپین و در رشته کوههای زاگرس است. در ایران کنونی تقریبا جنگل بکری باقی نمانده است.
همچنین، اثر هزاران ساله انسان بر محیط زیست طبیعی – رشد جمعیت، تصاحب زمین برای کشاورزی، بهرهبرداری از جنگلها توسط عشایر و افزایش تقاضا برای چوب به عنوان مصالح ساختمانی یا هیزم – منابع جنگلی کشور را از بین برده است.
حائز اهمیت است، قبل از انقلاب ۱۳۵۷ و در زمان محمذرضا شاه پهلوی، در فاصله سالهای۱۳۴۰ تا ۱۳۵۷ توسعه کشاورزی به ویژه برای پوشش جنگلی مضر بود. در استانهای چهارمحال و بختیاری، لرستان و خوزستان زمینهای جنگلی زیادی برای کشت و زرع پاک تراش شدند. در گیلان، جنگلها را قطع کردند تا امکان تولید چای، برنج و تنباکو فراهم شود. بهرهبرداری مشابه از اراضی جنگلی مازندران، زیستگاه ببر ایرانی را که آخرین بار در دهه ۵۰ مشاهده شده بود، نابود کرد. از زمان انقلاب و از سال ۱۳۵۷، جنگلهای ایران قربانی تخریب فزایندهای شدهاند و حدود یک میلیون هکتار از جنگلهای زاگرس غنی از نظر زیست محیطی به دلیل تغییرات اقلیمی از بین رفته است.
از سوی دیگر، سازمانهای دولتی مسئول اجرای قوانین و مقررات مربوط به مناطق جنگلی ، بهروز نیستند و همواره با مشکل بودجه و بروکراسی ناکارآمد مواجهند . افراد همچنان مانند آنچه در مورد پارک جنگلی الیمالات نور در سال ۱۴۰۲ شاهد بودیم، به میل خود درختان را قطع میکنند و گاهی اوقات برای ایجاد پارکینگ اتومبیل، شهرک یا زمینهای قابل کشت بیشتر، جنگلها را حذف میکنند یا آنها را آتش میزنند.
پاکسازی بیش از حد جنگلها با انتشار هر چه بیشتر میلیونها تن گازهای گلخانهای در اتمسفر همراه است که معمولا در چوب به شکل کربن ذخیره میشوند. این گازهای گلخانهای آزاد شده، اقلیم جهان را بیثبات میکنند، به جو آسیب میرسانند و به گرم شدن کره زمین و در نهایت، تشدید تغییرات اقلیمی منجر میشوند.
جنگلها با ذخیرهسازی کربن، با کاهش گرمایش زمین، مزایای محیطزیستی مهمی به همراه دارند. قطع ۴۰۰۰ اصله درخت از جنگل هیرکانی اآلیمالات نور مازندران در سال ۱۴۰۲ به افزودن حدود ۱۰۰ تن دیاکسیدکربن یا عبارت دیگر ۲۷.۵ تن کربن خالص به اتمسفر میانجامد. یک مترمکعب چوب حدود یک تن اما یک درخت سالانه بهطور متوسط بین ۱۰ تا ۴۰ کیلوگرم دیاکسیدکربن جذب می کند که البته این میزان جذب هم بستگی به مجموعهای از عوامل دارد.یک تن دیاکسیدکربن معادل ۴۰۰۰ کیلومتر جابهجایی یک خودروی بنزینی، ۱۲۰هزار شارژ گوشی تلفن هوشمند و مصرف ۵۰۰ لیتر گازوییل است.
افزایش سالانه ۱۰۰ تن دیاکسیدکربن (۲۷.۵تن کربن خالص) معادل ۱.۵ در ده به توان منهای ۱۰ درجه سانتیگراد موجب افزایش دمای سالانه میشود، چون دیاکسیدکربن (CO2) یک گاز گلخانهای با اثری مانند شیشه در گلخانه ایجاد میکند، گرما را به دام میاندازد و داخل را گرم میکند و بنابراین هر تن دیاکسیدکربنی که در جو منتشر میکنیم، اقلیم را بیشتر گرم میکند.
در خبری دیگر به نقل از ایسنا، امروز جمعه ۳۱ فروردین ماه ۱۴۰۳، مسعود نوریپور، رئیس اداره حفاظت محیط زیست دزفول از ورود ۶۰ درصدی فاضلاب تصفویه نشده شهری به رودخانه دز و افزایش مشکلات بهداشتی۷ شیوع انواع بیماریها و افزایش نگرانهای فعالان محیط زیست در این خصوص خبر داد.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست دزفول در تشریح این خبر گفت:”وظیفه قانونی اداره آب و فاضلاب انجام مطالعه و اجرای طرحهای ایجاد و توسعه تاسیسات مربوط به جمعآوری، انتقال، تصفیه و دفع بهداشتی فاضلاب است و با توجه به عدم انجام وظایف توسط آن سازمان، حدود ۶۰ درصد از فاضلاب شهری دزفول از جمله زیبا شهر، بخشهایی از کوی حافظ، فاضلاب خروجی جنب پارک مهرگان و نیز گاومیش آباد غربی و شرقی همچنان به صورت خام وارد رودخانه دز میشود که این موضوع علاوه بر خطرات بهداشتی فراوان، موجب نگرانی دوستداران محیط زیست را به دنبال داشته است.”
وی ضمن تامید بر این نکته که تداوم این شرایط آسیبهای جبران ناپذیری را به دنبال دارد، خاطرنشان کرد:”وظیفه قانونی سازمان محیط زیست، نظارت بر پیشگیری از ورود آلایندهها از طریق عوامل صنعتی و محیط شهری به رودخانهها است که با توجه به اهمیت موضوع و نیز مطالبات متعدد مردمی، از سال ۱۳۹۳ کارگروهی تحت عنوان حفاظت کیفی رودخانه دز با حضور نمایندگان و اعضای این کارگروه از جمله فرمانداری، امور آب، شهرداری، محیط زیست، آب و فاضلاب و منابع طبیعی برگزار میشود و تاکنون اقدامات خوبی در زمینه حفاظت از رودخانه از طریق جلوگیری از ورود پساب و پسماند و یا تسهیل در اجرای قانون انجام شده است.”
رئیس اداره حفاظت محیط زیست دزفول در خصوص آخرین وضعیت اتصال فاضلاب تیپ ۲۹۲ زرهی ارتش به شبکه فاضلاب شهری گفت:”متاسفانه همچنان این فاضلاب در رودخانه دز جاری است و با توجه به این شرایط انجام وظایف قانونی و رفع معضل موجود ضروری است.”
در خبری دیگر به نقل از رُکنا، امروز جمعه ۳۱ فروردین ماه ۱۴۰۳، تالا مره واقع در استان قم، بر اثر عدم رعایت نکات لازم برای حفاظت از آن با افزایش میزان آلودگی آبهای ورودی به آن مواجه و زندگی آبزیان و سایر موجودات زنده که از آب تغذیه می کنند به خطر افتاده و از سوی دیگر آسیبهایی را محیط زیست منطقه وارد کرده است.
محمد حسین بازگیر، مدیرکل محیط زیست استان قم در تشریح این خبر اعلام کرد:”این استان دارای ۵ تالاب است که درفهرست تالاب های ملی ثبت شده، بزرگترین آن (تالاب دریاچه نمک) است که حدود ۲۰۰ هزار هکتار وسعت دارد ودر میان سه استان قم سمنان و اصفهان قرار گرفته، حوض سلطان و غدیر اسب و بهشت معصومه از تالاب های دیگر استان است.«تالاب مره »که نزدیک به ۳۰ هزار هکتار است و ۱۱ هزار هکتار آن آبگیر است و پهنه مناسبی آبی دارد،این تالاب ازانتهای رودخانه شور آبگیری می شود و به لحاظ حفظ حیات پرندگان ارزشمند بالایی دارد و دلیلش هم قرار داشتن برمسیر تاریخی ـ طبیعی پرواز پرندگان مهاجر مسیر (سیبری ـ نیل) است.”
این فعال محیط زیست تشریح کرد:”تالاب ها، زیستگاه جانوران و گیاهان هستند و تنظیم ژنتیکی و غذایی در آنها صورت می گیرد. حفظ و تامین منابع آبی سفره های آب زیر زمینی و انتشارگازهای اتمسفری از تاثیرات مهم تالاب ها هستند. احقاق حقآبه و تامین نیاز آبی تالاب ها بزرگترین مشکل حفظ تالاب هاست . دربالادست رودخانه ها کلی سد احداث شده و حقابه این تالاب ها تامین نمی شود و تالاب هاب استان به شدت تشنه هستند. جلوگیری از دست اندازی در مسیر رودخانه ها و آلوده کردن آب با انواع فاضلابهای شهری و صنعتی از مواردی است که حیات تالابها را به خطر انداخته است.”
مدیرکل محیط زیست استان قم در ادامه افزود:”متاسفانه آب موجود در تالابها به افزایش میزان آلودگی مواجه شده و این آلودگی ها که از قزوین و کرج در بالادست حوزه آبرزیز تالاب های استان وارد آب می شوند و به تالابها می ریزندیکی از مهمترین نگرانی های شده است.”
وی در بخش دیگری از صحبتهای خود با اشاره به گستزرش خشکسالی در تالابها افزود:”بر اساس خشکسالی که در تالاب های ایران به وجود آمده تنها آبگیری که دراین مسیر تاریخی می تواند پذیرای پرندگان باشد تالاب مره در قم است در این مسیر ۱۷۰ گونه پرنده در تالاب مره فرود می آیند و با تجدید قوا به مسیر ادامه می دهند. این تالاب در حفظ این چرخه نقش به سزایی داد.”
در خبری دیگر به نقل از رُکنا، امروز جمعه ۳۱ فروردین ماه ۱۴۰۳، محمد حسین بازگیر، مدیرکل محیط زیست استان قم گفت:”سازمان صمت استان قم در اقدامی غیر قانونی مجوز حفر ترانشه در تالاب دریاچه نمک صادر کرده است.تا کنون دو فقره صدور پروانه بهرهبرداری معدنی در دریاچه نمک قم بدون کسب مجوز زیست محیطی بوده است.”
مدیر کل محیط زیست استان قم با اعلام اینکه سازمان صمت استان مجوز برداشت از تالاب دریاچه نمک را بدون تائیدیه ازسوی این سازمان صادر کرده گفت:”این پیمانکار با حفر ترانشه ای با عمق ۴ متر در صدد برداشت شورآبه از این تالاب است.”
بازگیر ادامه داد:”برداشت های غیر اصولی بدون نظارت سازمان محیط زیست صدمه زیادی یه حفظ حیات تالابه وارد می کنند.تالابهای استان قم از لحاظ زیست بوم اهمیت زیادی دارندوچنین اقداماتی می تواند آنها را به نابودی بکشاند.”
وی ضمن اعتراض به این اقددام غیرقانونی سازمان صمت استان قم ادامه داد:”تجاوز به حریم و بستر تالابها یکی از مهمترین خطراتی است که در اثر برداشت های غیر اصولی صورت می گیرد.”
مدیرکل محیط زیست قم با اشاره به سابقه چنین مواردی ادامه داد:”تخریب تالاب ها غیر قابل جبران است و این واتفاق برای چندمین بار است که از سوی سازمان صمت تکرار می شود.در موردی هم یک واحد صنعتی بهره بردار بر خلاف ضوابط زیست محیطی با مجوز سازمان صمت اقدام به حفر ترانشه ای به طول ۱۵ کیلومتر و عرض ۳ متر در دریاچه و برداشت شورابه کرده است.”
این فعال محیط زیست اعلام کرد:”عدم تحقق حقآبه تالابها از دیگر مواردی است که حیات آنها را به خطر انداخته،در سالهای اخیر حقآبه تالاب به طور کامل داده نمی شود، اراضی پیرامون این دریاچه با قطع حقابه ها، خشکسالی مستمر و برداشت بی رویه از منابع آب زیرزمینی، به یکی از کانون های فعال القاء گرد و غبار تبدیل شده است.”
این مسئول با اظهار نگرانی از تخریب تالابها افزود:”برداشت های غیراصولی،عدم تحقق حقآبه و آلودگیهای آبی حیات تالابها را تهدید می کند؛ در صورت خشک شدن آنها، ۲۵ درصد از جمعیت کشور با بحران جدی مواجه می شوند.”
تعرض به جنگلها، آسیب زدن به تالابها و تخریب منابع طبیعی، از جمله مصادیق نقض مفاد کنوانسیونهای محیط زیست و هدف پانزدهم سند ۲۰۳۰ یونسکو، است که در آن به صراحت بر حفاظت، بازیابی و ترویج استفاده پایدار از اکوسیستم های زمینی، مدیریت پایدار جنگل ها، مبارزه با بیابان زایی، متوقف و معکوس نمودن فرسایش زمین و توقف از بین بردن تنوع زیستی تاکید شده است.
برای دریافت آخرین پستها به ایمیل خود مشترک شوید