شنبه، 18 بهمن 1404 9:25 قبل از ظهر

گزارشی از موارد نقض محیط زیست در ایران

لینک کوتاه این مطلب:
https://wp.me/p6xuBy-IU1

حقوق بشر در ایران ـ  امروز چهارشنبه ۱۲ اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، رهاسازی ۵ قطعه پرنده تیمار شده در تالاب بیشه دالان بروجرد، فرونشست زمین در ۱۵۰ واحد مدرسه در استان اصفهان، استفاده از خاک جزیره هرمز و ابوموسی برای ساخت ۴۰ هزار واحد مسکونی، تخریب کتیبه‌های دو محوطه جهانی تخت‌جمشید و بیستون بر اثر فعالیت شرکت‌های پتروشیمی مرودشت و کرمانشاه و تصاعد گاز‌هایی با ترکیبات نیتروژنی و زنگ خطر انقراض تنوع زیستی ماهیان دریای خزر، از جمله اخبار نقض محیط زیست در ایران است. 

به گزارش حقوق بشر در ایران به نقل از رکنا، روز سه شنبه ۱۱ اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، پنج قطعه پرنده تیمارشده در تالاب بیشه دالان بروجرد رها شدند. 

رئیس اداره حفاظت محیط‌ زیست شهرستان بروجرد در تشریح این خبر گفت:”پنج پرنده تیمارشده در طبیعت تالاب بیشه دالان به‌عنوان زیستگاه طبیعی‌شان رهاسازی شدند.”

لازم به اشاره است، این پرندگان شامل یک بهله سارگپه، سه بهله دلیجه و یک قطعه بوتیمار بوده است. 

در خبری دیگر به نقل از تسنیم، روز سه شنبه ۱۱ اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، فرونشست زمین در ۱۵۰ واحد آموزشی (مدرسه) در آن استان منجر به از بین رفتن شرایط استفاده از بنای این واحدهای آموزشی شده است. 

مدیرکل آموزش و پرورش اصفهان در تشریح این خبر گفت:”در استان حدود ۱۵۰ مدرسه تحت‌تأثیر فرونشست قرار گرفته‌اند که با اقدامات فنی ـ مهندسی انجام‌شده بخش عمده آنها همچنان مورد استفاده قرار می‌گیرد و ۴۲ مدرسه از روند آموزشی خارج شد.”

وی همچنین افزود:”ناحیه ۵ آموزش و پرورش اصفهان در منطقه خانه اصفهان، ناحیه ۴ آموزش و پرورش و برخوار بیشترین مدارس آسیب دیده از فرونشست را دارند.”

این مقام مسئول در آموزش و پرورش استان اصفهان افزود:”ما در شهرستان‌های بزرگ دچار کمبود فضای آموزشی هستیم و در استان اصفهان حدود ۱۵۰ مدرسه تحت‌تأثیر فرونشست قرار گرفته‌اند که با اقدامات فنی ـ مهندسی انجام‌شده بخش عمده آنها همچنان مورد استفاده قرار می‌گیرد و ۴۲ مدرسه از روند آموزشی خارج شده که فضای برخی جایگزین شده است.”

به‌ گفته وی:”ناحیه ۵ آموزش و پرورش اصفهان در منطقه خانه اصفهان، ناحیه ۴ آموزش و پرورش و برخوار بیشترین مدارس آسیب‌دیده از فرونشست را دارند.” 

در خبری دیگر به نقل از تسنیم، روز سه شنبه ۱۱ اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، برای ساخت ۴۰ هزار واحد مسکونی مسکن ملی پرند از خاک جزیره هرمز و جزیره ابوموسی استفاده شده است. 

براساس این گزارش، در حالی با احتساب پروژه‌های مشارکتی حدود ۴۰ هزار واحد نهضت ملی مسکن پرند در حال ساخت است که در اجرای برخی پروژه‌ها از خاک جزیره هرمز و بوموسی استفاده می‌شود.

در این گزارش به نقل از یکی از دست‌اندرکاران این پروژه‌ها:”از خاک جزیره هرمز و بوموسی برای ساخت برخی واحدهای مسکونی استفاده می‌شود.” 

در خبری دیگر به نقل از ایلنا، روز سه شنبه ۱۱ اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، تخریب کتیبه‌های دو محوطه جهانی تخت‌جمشید و بیستون بر اثر فعالیت شرکت‌های پتروشیمی مرودشت و کرمانشاه و تصاعد گاز‌هایی با ترکیبات نیتروژنی، درحالی رقم خورده که در این سال‌ها اقدامی جدی برای ارزیابی مخاطرات زیست محیطی دو مجتمع پتروشیمی در فاصله نزدیک به محوطه‌های جهانی تخت‌جمشید و بیستون صورت نگرفته و تحقیقات علمی مستمر و جامعی نیز برای برآورد میزان تاثیرگذاری گاز‌های NOx ناشی از فعالیت این دو واحد صنعتی و جلوگیری از تاثیرات آن‌ها بر رشد فزاینده گلسنگ‌ها و تشدید فرسودگی زیستی انجام نگرفته است.

تخت‌جمشید جزو نخستین آثار جهانی ایران به‌شمار می‌رود که در سال ۱۳۵۸ در فهرست یونسکو به ثبت رسید. محوطه باستانی بیستون نیز به عنوان هفمین اثر ملی ایران در سال ۱۳۸۵ در این فهرست اضافه شد. در قوانین و ضوابط یونسکو تاکید شده، اثرات مخرب توسعه‌ای و محیطی نظیر آلودگی آلاینده‌ها ازجمله عوامل تهدیدکننده مواریث جهانی به شمار می‌روند و نباید در حریم این آثار اقدامات توسعه‌ای زیانبار صورت بگیرد. این درحالی است که متخصصان میراث‌فرهنگی از دهه‌های گذشته نسبت به میزان بالای آلاینده‌های شیمیایی و تاثیر مخرب آن بر بنا‌های تاریخی هشدار داده‌اند.

اما در دو پرونده تخت‌جمشید و بیستون اوضاع متفاوت است، پتروشیمی مرودشت پیش از ثبت جهانی تخت‌جمشید احداث شده بود و زمان ثبت این اثر؛ وجود داشت. هر چند که تلاش‌هایی در دولت هشتم با هدف جابجایی پتروشیمی مرودشت صورت گرفت، اما این تلاش‌ها به سرانجام و نتیجه‌ی مطلوب نرسید به طوری‌که در سال‌های اخیر پتروشیمی مرودشت نه‌تن‌ها روند بهسازی و نوسازی خود را ادامه داد که یک مجتمع دیگر در جهت توسعه اهداف پتروشیمی احداث شد.

حالا نزدیک به نیم قرن از فعالیت پتروشیمی مرودشت می‌گذرد و آلاینده‌های شیمیایی رها شده در هوا بلای جان نقوش تخت‌جمشید هم شده است. 

متخصصان گلسنگ‌شناسی سال‌ها پیش به دلیل گستردگی گلسنگ‌های نیتروژن دوست در سطوح تاریخی تخت جمشید و نسبت به وجودآلاینده‌های شیمیایی نیتروژن‌دار حاصل از فعالیت شرکت پتروشیمی مرودشت در رشد سریع گلسنگ‌ها هشدار داده بودند. 

علی‌رضا جعفری زند، باستان‌شناس، در تشریح این خبر اعلام کرد:”شرکت پتروشیمی مرودشت تاثیر مستقیم و مخربی بر نقوش تخت‌جمشید و تخت‌رستم دارد به‌طوری که پیش از انقلاب نیز این موضوع مطرح بود که آلاینده‌های ناشی از فعالیت شرکت می‌تواند به بنا‌های تاریخی منطقه صدمه وارد کند به‌همین خاطر طرح انتقال پتروشیمی مطرح شد، پس از انقلاب، در دولت هشتم طرح انتقال پتروشیمی به‌خاطر آلاینده‌های شیمیایی شتاب گرفت، اما متاسفانه طرح جابجایی پتروشیمی با وجود انتقادات کارشناسان هیچگاه به نتیجه نرسید.”

این باستان‌شناس با بیان اینکه درحال‌حاضر شاهد افزایش رشد گلسنگ‌ها در تخریب نقوش تخت‌جمشید هستیم، ادامه داد:”اخیرا که از محوطه جهانی تخت‌جمشید بازدید کردم متوجه رشد گلسنگ‌ها روی آثار سنگی و نقوش تخت‌جمشید شدم. هرچند که در رشد این گلسنگ‌ها رطوبت نقش به‌سزایی دارد، اما آلاینده‌های شیمیایی رها شده در هوا از سوی شرکت پتروشیمی و رطوبت حاصل از باران‌های اسیدی، بدترین و زیان آورترین آسیب را به سنگ‌نگاره‌ها وارد کرده است.” 

در خبری دیگر به نقل از رکنا، روز سه شنبه ۱۱ اردیبهشت ماه ۱۴۰۳، دکتر عبدلی، استاد پژوهشکده علوم محیطی دانشگاه (شهید) بهشتی، از زنگ خطر انقراض تنوع زیستی ماهیان دریای خزر در پی سوء مدیریت در کنترل نکات بهداشتی و زیست محیطی این دریا خبر داد. 

وی در تشریح این خبر خبر اعلام کرد:”گونه های آبزیان دریای خزر در خطر انقراض هستند، برخی از گونه ها در این دریا شاخص می باشند مانند فک دریای خزر، ماهیان خاویاری کیلکا ماهیان و گروه ماهیان مهاجر مانند ماهی آزاد، سیاه کولی و … وقتی حال و روز این گونه ها خوب نیست یعنی وضعیت خزر بحرانی است، یعنی در آینده با یک انقراض گسترده مواجه هستیم و وقتی اقدام های موثری را برای جلوگیری از این امور نمی بینید معنایش این است که همه این اتفاقات و در نهایت انقراض گسترده در خاموشی و سکوت در جریان است و این بر نگرانی ها می افزاید. بله باید نگران بود. بهره کشی از سرزمین پیرامون دریای خزر و منابع آبزی دریای خزر روز به روز بیشتر می شود.”

عضو هیئت علمی دانشگاه (شهید بهشتی) و رئیس کارگروه سازماندهی صید فراکسیون محیط زیست مجلس گفت:”یکی از چالش های اصلی محیط زیست در کشور ایران انقراض گونه های آبزیان در حوزه دریای خزر و خلیج فارس است. در دریاچه خزر تعداد زیادی گونه آبزی در رودخانه ها و تالابها زیست می کنند، مانند ماهیان خاویاری و ماهی سفید و ماهی آزاد که شدیدا در خطر هستند. ۵ گونه ماهی خاویاری دریای خزر در شرایط بسیار بدی می باشند. حتی مولد برای تکثیر مصنعی این ماهی هم به راحتی نمی توان یافت.”

این استاد دانشگاه در خاتمه گفت:”چرا این طوری شد؟ پاسخ این است که مسائل محیط زیستی چند بعدی هستند و متاسفانه مسئولان متولی حفاظت از آبزیان تک بعدی به آن نگاه میکنند. چالش های محیط زیستی یک شبه پدیدار نشده اند که بتوان آنها را یک شبه حل نمود باید ضمن جامع نگری صبور بود. صید بی رویه و بدون نگاه جامع به اکوسیستم درکنار رویکرد خوش بینانه به نتایج روش های بر آورد ذخایر برای کسب سود بیشتر و بی توجهی متولیان آن که با برداشت های بی رویه به جمعیت و فراوانی آن صدمه وارد کرده است. ما اعتقاد داریم باید از جمعیت آبزیان بهره برداری نمود اما به اندازه، روش و زمان مناسب. خلاصه برداشت از آبزیان باید با روش علمی و آینده نگری ظرفیت تولید انجام شود.” 

در هدف پانزدهم از سند ۲۰۳۰ یونسکو که پس از تصویب در سال ۲۰۱۶ برای اجرای مفاد و اهداف در اختیار کشورها قرار گرفت بر حق افراد در برخورداری از محیط زیست و همچنین حفاظت از منابع طبیعی تاکید شده است اما در ایران اجرای اهداف این سند در پی مخالفت عیل خامنه ای با آن بطور کامل از دستور کار دولت و مجلس خارج شد و مسیولان حکومتی در ایران، مفاد سند ۲۰۳۰ یونسکو را (ترویج سبک زندگی غربی) می دانند. 

Please follow and like us:

بیشتر از حقوق بشر در ایران کشف کنید

برای دریافت آخرین پست‌ها به ایمیل خود مشترک شوید

By حقوق بشر در ایران

سازمانی غیردولتی و غیرسیاسی که از تاریخ ۱۵ آگوست ۲۰۱۵ میلادی، مصادف با ۲۴ مرداد ماه ۱۳۹۴، کار خود را آغاز کرد. هدف این مجموعه تمرکز بر اسناد بین المللی حقوق بشر، از جمله اعلامیه جهانی حقوق بشر، میثاق های بین المللی و سایر کنوانسیونهای مرتبط در راستای افشای نقض حقوق بشر در ایران است.

پاسخی بگذارید

این سایت از اکیسمت برای کاهش جفنگ استفاده می‌کند. درباره چگونگی پردازش داده‌های دیدگاه خود بیشتر بدانید.

بیشتر از حقوق بشر در ایران کشف کنید

برای ادامه خواندن و دسترسی به آرشیو کامل، اکنون مشترک شوید.

ادامه مطلب