احکام اعدام دستکم ۳ زندانی در تبریز و قزوین اجرا شد

حقوق بشر در ایران ـ امروز شنبه ۱۵شهریورماه ۱۴۰۴، احکام اعدام دستکم ۳ زندانی با اتهامات «قتل عمد» یا «قاچاق موادمخدر» در زندان مرکزی تبریز و زندان مرکزی قزوین، اجرا شد. 

به گزارش حقوق بشر در ایران، سحرگاه امروز شنبه ۱۵ شهریور ماه ۱۴۰۴، فرزاد محبی متهم به «قاچاق موادمخدر» و محبوس در زندان مرکزی(چوبیندر) استان قزوین، اعدام شد. 

براساس این گزارش، فرزاد محبی، چند سال قبل به اتهام «حمل و نگهداری موادمخدر» در استان قزوین، دستگیر و توسط قاضی شعبه دادگاه انقلاب آن استان به اعدام محکوم شده بود. 

اجرای حکم اعدام فرزاد محبی، تا لحظه تنظیم این خبر، توسط رسانه های رسمی و یا منابع خبری داخل کشور، اعلام نشده است. 

در خبری دیگر، سحرگاه چهارشنبه ۱۲ شهریور ماه ۱۴۰۴، ابوالفضل عسگری ـ ۳۰ ساله ـ اهل تبریز و فردی با نام خانوادگی درویش‌پور ـ حدودا ۴۰ ساله ـ اهل مراغه بود و، دو زندانی متهم به مقتل عمد» و محکوم به «قصاص نفس» در زندان مرکزی تبریز، اعدام شدند. 

یک فرد مطلع درخصوص اعدام این ۲ زندانی به سازمان حقوق بشر ایران گفت:”ابوالفضل عسگری در زمان بازداشت تنها ۲۱ سال داشت و به اتهام «قتل عمد خاله‌اش درحین سرقت طلاهایش» بازداشت و به اعدام «قصاص نفس» محکوم شده بود. درویش‌پور هم از حدود ۵ سال پیش با اتهام «قتل درطی یک نزاع خیابانی» بازداشت و به اعدام «قصاص نفس» محکوم شده بود.”

اعدام این دو زندانی تا لحظه تنظیم این خبر از سوی رسانه‌های داخل ایران و یا منابع رسمی اعلام نشده است. 

در ایران، اجرای حکم اعدام برای افرادی که متهم به قتل عمد یا قاچاق مواد مخدر هستند همچنان به‌طور گسترده و با پویش حقوقی پیچیده‌ای انجام می‌شود. در ادامه، وضعیت فعلی این‌گونه پرونده‌ها و روند رسیدگی را به تفصیل توضیح می‌دهم:

روند رسیدگی به پرونده‌های اعدام

۱. دستگاه قضایی و دادگاه‌ها

دو نوع دادگاه مرتبط وجود دارد:

دادگاه کیفری (برای جرائم سنگینی همچون قتل عمد) که می‌تواند حکم قصاص یا اعدام صادر کند.

دادگاه انقلاب که رسیدگی به جرائم مرتبط با امنیت ملی، از جمله قاچاق مواد مخدر را بر عهده دارد. این دادگاه‌ها نیز می‌توانند حکم اعدام صادر کنند. 

پس از صدور حکم، متهم می‌تواند به دیوان عالی کشور اعتراض کند. در صورت وجود ایراد، پرونده به دادگاه بدوی بازگردانده می‌شود. امکان درخواست بخشش یا تخفیف در اعدام نیز وجود دارد. اما در پرونده های مرتبط با «قتل عمد» چون متهم به اعدام از نوع «قصاص نفس» براساس شریعت اسلامی محکوم می شود، در صورت رضایت ولی دم مقتول و صزف نظر آنها از اجرای اعدام متهم، فرد متهم می تواند پس از تحنل مدتی حبس تعزیری، آزاد بشود.

۲. روند اجرایی کردن احکام

در مواردی چون قتل یا تجاوز، امکان اجرای حکم در محل جرم (به‌صورت عمومی) وجود دارد؛ در سایر موارد، اعدام معمولاً در زندان‌های استانی انجام می‌شود. 

روش رایج اجرای حکم، دار زدن با طناب کوتاه (به‌شکل خفگی) است؛ این روش مرگ را با تأخیر و زجر بیشتری همراه می‌کند. 

وضعیت اجرای اعدام در ایران (قتل عمد و قاچاق مواد مخدر)
اعدام در پرونده‌های قتل عمد

اعدام در پرونده‌های مرتبط قاچاق مواد مخدر در ایران

میزان اعدام به‌خاطر قاچاق مواد مخدر به‌طور چشمگیری افزایش یافته است:

براساس اعلام سازمان عفو بین الملل، در سال ۲۰۲۳، از مجموع ۸۵۳ حکم اعدام، ۴۸۱ مورد (بیش از ۵۶٪) مرتبط با جرائم مواد مخدر بوده است. 

این سازمان بین المللی مدافع حقوق بشر در ادامه نیز اعلام کرده که در سال ۲۰۲۴ شرایط بدتر شد و اجرای احکام در ۲۷ استان مختلف انجام شده است—افزایشی از ۲۶ استان در ۲۰۲۳. 

گروه اقلیتی بلوچ به‌طور نامتناسبی تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. در ۲۰۲۳، بلوچ‌ها فقط حدود ۵٪ جمعیت ایران را تشکیل می‌دادند اما ۲۹٪ اجرای اعدام‌های مرتبط با مواد مخدر را به خود اختصاص دادند.

بسیاری از این زندانیان:پس از دادگاه‌های انقلاب با روندی بسیار کوتاه محاکمه شده‌اند، وکیل نداشتند یا دسترسی محدود به وکیل داشتند و یا بسیاری اعترافاتشان تحت شکنجه یا فشارهای شدید گرفته شده است. 

حتی در اصلاحات قانونی اخیر هم برخی قوانین کاهش مجازات پیش‌بینی شده اما هنوز حکم اعدام برای برخی جرائم مواد مخدر شامل موارد غیرخشونت‌آمیز پابرجاست؛ مثلاً اگر نقش متهم در توزیع یا مشارکت در قاچاق تعیین‌کننده باشد. 

سازمانهای بین المللی مدافع حقوق بشر، از قبیل سازمان عفو بین الملل در گزارشات دوره ای خود به دفعات خواستار توقف فوری این احکام و ایجاد شفافیت در روند قضایی شده‌اند. 

Please follow and like us: