گزارش کمیته حقیقت یاب سازمان ملل در واکنش به سرکوب اقلیتهای قومی ـ مذهبی ایران

حقوق بشر در ایران ـ امروز دوشنبه ۱۵مرداد ماه ۱۴۰۳، کمیته حقیقت یاب سازمان ملل متحد خواستار پایان دادن به سرکوب و ارعاب بر علیه شهروندان در ایران شد. 

به گزارش حقوق بشر در ایران، امروز دوشنبه ۱۵مرداد ماه ۱۴۰۳، در پی گسترش ارعاب، تهدید و انواع سرکوبها بر علیه اقلیتهای قومی و مذهبی ایران در استانهای خوزستان، کردستان، کرمانشاه، آذربایجان شرقی و غربی و سیستان و بلوچستان، کمینته حقیقت یاب سازمان ملل متحد با انتشار گزارشی، ضمن اعتراض به این وضعیت، خواستار توقف نقض فاحش حقوق بشر در ایران شد. 

بر اساس این گزارش، کمیته حقیقت‌یاب شورای حقوق بشر سازمان ملل در این گزارش تاکید کرده که اقلیت‌های قومی و دینی در ایران، به ویژه اقلیت‌های کرد و بلوچ، به طور بی‌رویه و نامتناسب تحت تاثیر سرکوب دولت علیه معترضان که از سال ۱۴۰۱ آغاز شد، قرار گرفته‌اند. این کمیته تاکید کرده که این تبعات، نتیجه مستقیم تبعیض‌های دیرینه است و باید بی درنگ پایان یابد.

در این گزارش به مواردی از جمله «مرگهای غیرقانونی، اعدام‌های فرا قضایی، استفاده غیر ضروری از نیروی مرگبار، دستگیری خودسرانه، شکنجه، تجاوز، ناپدیدسازی قهری و آزار و اذیت‌های مبتنی بر جنسیت» اشاره شده که بسیاری از آنها مصداق «جنایت علیه بشریت» است.

در بخشی دیگری از این گزارش، هم کمیته حقیقت‌یاب سازمان با بیان اینکه نقض حقوق بشر به شکل خاص زنان، کودکان و اقلیت‌های قومی و دینی و مذهبی را تحت تاثیر قرار داده، تاکید کرد که تعقیب و آزار مبتنی بر جنسیت با تبعیض مبتنی بر هویت قومی و دینی در هم تنیده شده است.

این کمیته مستنداتی از نقض‌های فاحش حقوق بشر توسط نیروهای امنیتی در ایران علیه اعضای اقلیت‌ها ارائه می‌دهد، از جمله مرگ‌های غیرقانونی، اعدام‌های غیرقانونی، استفاده غیرضروری از نیروی کشنده، دستگیری‌های خودسرانه، شکنجه، تجاوز جنسی، ناپدید شدن اجباری و آزار و اذیت جنسی، که بسیاری از آن‌ها جنایت علیه بشریت است. کودکان متعلق به اقلیت‌های قومی و مذهبی در چارچوب اعتراضات با خشونت‌های فاحش از جمله قتل و معلولیت، دستگیری، ناپدید شدن اجباری، بازداشت و همچنین شکنجه، تجاوز جنسی و سایر اشکال خشونت جنسی مواجه شده‌اند که منجر به آسیب‌های پایدار شده است.

گزارش مذکور تاکید کرد که تأثیر اعتراضات بر اقلیت‌های قومی و مذهبی در ایران قابل نادیده گرفتن نیست. شواهد نشان می‌دهد که بافت‌های اجتماعی جوامع فرسوده شده و زنان متعلق به اقلیت‌های قومی و مذهبی آسیب‌های خاصی را تجربه کرده‌اند که ترکیبی از تبعیض‌های قبلی و خشونت‌های جاری است. تأثیر این آسیب‌ها بر کودکان بین نسلی است و ممکن است برای دهه‌های آینده ادامه یابد.

در این گزارش آمده است که اعتراضات با مرگ غیرقانونی ژینا مهسا امینی آغاز شد و اقلیت‌های قومی و مذهبی تا سال ۲۰۲۳ بیشترین و طولانی‌ترین مشارکت را در این جنبش داشته‌اند. این گروه‌ها با فقر گسترده، تبعیض‌های دهه‌ها و معافیت از مجازات برای تخلفات مواجه بوده‌اند. حضور نظامی و امنیتی در استان‌های مرزی به سرکوب شدید اعتراضات و افزایش کشته‌ها و جراحات در میان این اقلیت‌ها انجامیده است.

در خاتمه این گزارش، کمیته حقیقت‌یاب همچنین تاکید کرده است که نیروهای امنیتی به بازداشت خودسرانه و شکنجه دسته‌جمعی اعضای اقلیت‌ها پرداخته‌اند و محاکمه‌ها نیز با نقض دادرسی عادلانه همراه بوده است. اعدام‌ها به ویژه در مناطق اقلیت‌نشین افزایش یافته و فعالان حقوق بشر، مدافعان حقوق زنان و رهبران مذهبی اهل سنت مورد هدف قرار گرفته‌اند.

این گزارش تصریح می‌کند که جنایت علیه بشریت به دلیل تلاقی آزار و اذیت‌های جنسیتی و قومی و مذهبی صورت می‌گیرد. ماموریت تاکید کرده است که مسئولیت‌پذیری برای این تخلفات گریزان است و از مقامات عالی‌رتبه هیچ‌گونه تحقیقات جنایی معناداری در این زمینه گزارش نشده است. این مأموریت خواستار اقدامات مؤثر برای تأمین حقوق قربانیان، به ویژه حقوق زنان و کودکان متعلق به اقلیت‌ها شده است. 

لازم به اشاره است، کمیته حقیقت‌یاب سازمان ملل در امور ایران، توسط شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، تشکیل شده تا دربارهٔ نقض حقوق بشر توسط جمهوری اسلامی در ایران، تحقیق کند.

این کمیته که سارا حسین، شهین سردارعلی و ویویانا کرستیچویچ عضو آن هستند، ۲۹ آذر ۱۴۰۱ تشکیل شد و مدیریت این کمیته بر عهده سارا حسین، است. 

مأموریت اعضای این کمیته حقیقت‌ یاب مستند کردن سرکوب خیزش اعتراضی در ایران است که از ۲۵ شهریور ۱۴۰۱ آغاز شده‌است، این کمیته همچنین وظیفه دارد شواهد مربوط به نقض موازین حقوق بشر را با هدف شناسایی مقامات مسئول و پیگرد قضایی آن‌ها جمع‌آوری کند. تحقیقات باید شامل ابعاد جنسیتی تخلفات باشد و از بازرسان می‌خواهد تا شواهد مربوط به چنین تخلفاتی را جمع‌آوری، تجمیع، تجزیه و تحلیل و حفظ کنند تا متخلفان در آینده مورد پیگرد قانونی قرار بگیرند. 

Please follow and like us: