گزارش تحلیلی از ترک تحصیل دستکم ۷۵۰ دانش آموز به علت فقر در ایران

این گزارش نشان‌دهنده ابعاد نگران‌کننده بازماندن کودکان و نوجوانان از تحصیل در ایران است و چند نکته مهم را روشن می‌کند:

۱. ابعاد بحران

دست‌کم ۷۵۰ هزار کودک و نوجوان در سال تحصیلی ۱۴۰۳ به دلیل فقر و مشکلات اقتصادی ترک تحصیل کرده‌اند؛ این رقم بسیار بالا و هشداردهنده است.
۱۵۰ نفر از این کودکان از میان اتباع بیگانه بوده‌اند که نشان‌دهنده چالش‌های مضاعف برای مهاجران و پناهجویان است.

۲. دلایل اصلی

افزایش فقر خانوارها: تورم شدید و کاهش قدرت خرید خانواده‌ها باعث شده است هزینه‌های آموزشی (لوازم‌التحریر، لباس، حمل‌ونقل) برای بسیاری غیرقابل تأمین شود.
کمبود حمایت‌های دولتی: نبود بورسیه‌ها و کمک‌های هدفمند کافی برای خانواده‌های کم‌درآمد.
مشکلات ساختاری آموزش‌وپرورش: عدم توسعه مدارس در مناطق محروم و نبود سیاست‌های کارآمد برای جلوگیری از ترک تحصیل.

۳. پیامدهای اجتماعی و اقتصادی

افزایش چرخه فقر بین‌نسلی: کودکان محروم از تحصیل در آینده با فرصت‌های شغلی محدود و درآمد پایین مواجه خواهند شد.
افزایش آسیب‌های اجتماعی: احتمال گرایش این گروه‌ها به کار کودکان، ازدواج زودهنگام و حتی بزهکاری اجتماعی بالا می‌رود.
تأثیر منفی بر توسعه پایدار کشور: کاهش سطح سرمایه انسانی و بهره‌وری ملی.

۴. نقدهای حقوق بشری

اصل ۳۰ قانون اساسی ایران دولت را موظف کرده آموزش رایگان را برای همه شهروندان فراهم کند.
این وضعیت با تعهدات بین‌المللی ایران از جمله ماده ۲۶ اعلامیه جهانی حقوق بشر و کنوانسیون حقوق کودک در تضاد است.

۵. پیشنهادها

ایجاد برنامه‌های حمایتی مالی برای خانواده‌های کم‌درآمد.
توسعه مدارس رایگان و با کیفیت در مناطق محروم.
حذف موانع قانونی و اداری برای تحصیل اتباع بیگانه.
شفافیت و نظارت عمومی بر سیاست‌های آموزشی و تخصیص بودجه.

جمع‌بندی:
این آمار نشان می‌دهد که بحران فقر و ضعف نظام حمایتی آموزشی در ایران به نقطه‌ای رسیده است که نه‌تنها کودکان ایرانی بلکه حتی اتباع بیگانه را نیز از حق اولیه تحصیل محروم کرده است. رسیدگی به این وضعیت نیازمند اقدام فوری دولت، نهادهای مدنی و نهادهای بین‌المللی است.