اجرای احکام اعدام دستکم ۱۹ زندانی

حقوق بشر در ایران ـ  امروز چهارشنبه ٢۷ خردادماه ۱۴۰۵، احکام اعدام دستکم ۱۹ زندانی با اتهامات «قتل عمد» یا «قاچاق موادمخدر» اجرا شده است. 

به گزارش حقوق بشر در ایران، طی روزهای اخیر، علی (علیرضا) احمدی، آرام زارعی، محمدرضا گشول، مجید زرین‌پور، امیر کفاشی، علی علیپور، عدنان موسوی، حسن فاطمی، محمدجواد سلمانی، فریبرز جعفری، حمیدرضا افشاری‌پور، رسول عطاپور، سعدان حسنی ویس مرادی، بلال سعادت جهانی (گرگیج)، محمدامین نارویی، عمر شه‌بخش، غفور شه‌بخش، مسعود عسگری و پیمان شاه‌کرمی. با اتهامات «قتل عمد» یا «قاچاق موادمخدر» اعدام شدند. 

براساس این گزارش، احکام اعدام این شهروندان در زندان قزلحصار کرج، زندان مرکزی سنندج، زندان مرکزی(دستگرد) اصفهان، زندان مرکزی(عادل آباد) شیراز، زندان آمل، زندان مرکزی(سپیدار) اهواز، زندان مرکزی ساری، زندان کاشان، زندان مرکزی تبریز، زندان مرکزی همدان، زندان مرکزی بیرجند و زندان مرکزی یزد اجرا شده است. 

در ادامه این گزارش لیست اسامی افراد اعدام شده با جزئیات آن می آید 

الگوی تکراری؛ شهروندان بلوچ‌ در صدر فهرست اعدام‌ها در ایران

اعدام‌های اخیر بار دیگر نشان می‌دهد که شهروندان بلوچ که تنها حدود ۵٪ جمعیت ایران را تشکیل می‌دهد به‌ طور نامتناسبی در معرض صدور و اجرای احکام اعدام قرار دارد.
چرا بلوچ‌ها؟
• نرخ بالای فقر ساختاری
• نبود دسترسی به وکیل مستقل در مراحل بازجویی، بازپرسی و در برخی مواقع دادرسی
• پرونده‌سازی های قضایی و امنیتی
• تبعیض سیستماتیک در دادگاه انقلاب در ایران

۱. نقض قوانین داخلی ایران
مطابق قانون آیین دادرسی کیفری:
• ماده ۳۵: حق داشتن وکیل
• ماده ۳۸: ممنوعیت شکنجه
• ماده ۴۸: حق دسترسی به وکیل در مرحله تحقیقات
• ماده ۴۲۹: لزوم اطلاع‌رسانی اجرای حکم به خانواده
در موارد بیرجند، یزد و کرج، خانواده‌ها حتی از ملاقات آخر محروم شده‌اند؛ نقض آشکار ماده ۴۲۹ است.

۲. نقض حقوق بین‌الملل
بر اساس ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی:
• اعدام تنها در «جدی‌ترین جرائم» مجاز است
• جرائم مواد مخدر در این دسته قرار نمی‌گیرند
• اجرای حکم بدون اطلاع خانواده «رفتار غیرانسانی» محسوب می‌شود
ایران یکی از ۳ کشور اول جهان در تعداد اعدام‌هاست و بیش از ۷۰٪ اعدام‌های مواد مخدر جهان در ایران انجام می‌شود.

اعدام به‌عنوان ابزار حکمرانی؛ تحلیل جامعه‌شناختی

چرا حکومت به اعدام وابسته است؟
تحلیل داده‌های ده سال گذشته نشان می‌دهد:
• هر زمان بحران اقتصادی تشدید می‌شود، تعداد اعدام‌ها افزایش می‌یابد.
• در دوره‌های اعتراضات مردمی، موج اعدام‌ها شدت می‌گیرد.
• اعدام‌ها در مناطق حاشیه‌نشین و اقلیت‌نشین بیشتر است.
این الگو نشان می‌دهد که اعدام در جمهوری اسلامی نه یک ابزار قضایی، بلکه یک ابزار سیاسی است.

در میان اعدام‌شدگان، پرونده‌های قتل عمد«قصاص نفس» نیز دیده می‌شود؛ اما حتی در این موارد نیز:

• نبود سازوکارهای جایگزین قصاص
• نبود حمایت از خانواده‌ها
• نبود خدمات روانشناختی و اجتماعی
• نبود عدالت ترمیمی
باعث شده که قصاص نفس به تنها ابزار پاسخ‌دهی قضایی تبدیل شود ابزاری که در بسیاری از کشورها کنار گذاشته شده است.

ایران در مسیر خطرناک افزایش اعدام‌ها

اعدام‌های اخیر نشان می‌دهد که:
• دستگاه قضایی فاقد استقلال است
• روند دادرسی شفاف نیست
• اقلیت‌ها هدف قرار می‌گیرند
• قوانین داخلی و بین‌المللی نادیده گرفته می‌شود
• اعدام به ابزار حکمرانی تبدیل شده است
این روند ایران را در مسیر افزایش تنش اجتماعی بی‌اعتمادی عمومی و نقض گسترده حقوق بشر قرار می‌دهد.

Please follow and like us: