احکام اعدام دستکم ۲ زندانی در ماکو و کرج اجرا شد

حقوق بشر در ایران ـ امروز دوشنبه ۲شهریور ماه ۱۴۰۵، احکام اعدام فرشاد صفری و اردلان سبزی بلخکانلو، در زندان مرکزی کرج و زندان شهرستان ماکو، اجرا شد. 

به گزارش حقوق بشر در ایران، سحرگاه چهارشنبه ۲۸ مرداد ماه ۱۴۰۵، فرشاد صفری، اهل و ساکن شهرستان هشتگرد ازر توابع استان البرز، متاهل و دارای یک دختر ۷ ساله، متهم به «قتل عمد» و محکوم به «قصاص نفس» در زندام(ندامتگاه) مرکزی کرج، اعدام شد. 

به نقل از یک فرد مطلع در گفت و گو با گزارشگر حقوق بشر در ایران:”فرشاد صفری، متاهل و دارای ۱ دختر ۷ ساله بود و حدود ۵ سال قبل به اتهام «قتل عمد» دستگیر و توسط قاضی شعبه دادگاه کیفری۱ استان البرز به اعدام(قصاص نفس) محکوم شده بود. 

اجرای حکم اعدام فرشاد صفری، تا لحظه تنظیم این خبر، توسط رسانه های رسمی داخل کشور منتشر نشده است. 

در خبری دیگر به نقل از کردپا، سحرگاه یکشنبه ۱شهریور ماه ۱۴۰۵، اردلان سبزی بلخکانلو، حدودا ۳۸ ساله، اهل شهرستان ماکو، متهم به «قتل عمد» و محکوم به «قصاص نفس» در زندان شهرستان ماکو اعدام شد. 

به گفته یک فرد مطلع:” اردلان سبزی بلخکانلو، متاهل و دارای یک فرزند بود. چند سال قبل به اتهام «قتل عمد»، بازداشت و پس از طی مراحل بازجویی ها و تفهیم اتهام، توسط قاضی شعبه دادگاه کیفری ۱ استان آذربایجان غربی مستقر در شهرستان ماکو به اعدام(قصاص نفس) محکوم شده بود.” 

اعدام این زندانی تا لحظه تنظیم این خبر از سوی رسانه‌های داخل ایران و یا منابع رسمی اعلام نشده است. 

اجرای احکام اعدام فرشاد صفری و اردلان سبزی بلخکانلو، هر دو از محکومان به «قصاص نفس» در پرونده‌های مرتبط با اتهام «قتل عمد»، از منظر اسناد بین‌المللی حقوق بشر، با توجه به ماهیت مجازات اعدام و الزامات دادرسی عادلانه، قابل بررسی است. هرچند «قصاص» در نظام حقوقی ایران در چارچوب مقررات شرعی و قانون مجازات اسلامی اعمال می‌شود، اما اجرای آن در صورت سلب خودسرانه حق حیات یا نقض تضمین‌های دادرسی عادلانه، با تعهدات بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران قابل تعارض خواهد بود.

بر اساس ماده ۶ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، حق حیات از حقوق بنیادین هر انسان است و هیچ‌کس را نمی‌توان به صورت خودسرانه از زندگی محروم کرد. این ماده همچنین در کشورهایی که مجازات اعدام را لغو نکرده‌اند، اجرای آن را به جرایم «شدید» محدود کرده و رعایت سایر الزامات میثاق و تضمین‌های دادرسی عادلانه را ضروری می‌داند. جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۳۵۴ عضو این میثاق است و ملزم به اجرای تعهدات ناشی از آن است.

همچنین مطابق ماده ۱۴ میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی، هر فرد متهم به ارتکاب جرم از حق برخورداری از دادرسی عادلانه و علنی توسط دادگاه صالح، مستقل و بی‌طرف برخوردار است و اصل برائت، حق برخورداری از امکانات کافی برای دفاع، حق دسترسی مؤثر به وکیل و حق اعتراض به حکم از جمله تضمین‌های اساسی دادرسی محسوب می‌شود. بنابراین، در پرونده‌هایی که منتهی به صدور و اجرای حکم اعدام شده‌اند، رعایت دقیق این تضمین‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

از سوی دیگر، کمیته حقوق بشر سازمان ملل متحد در تفسیر عمومی شماره ۳۶ درباره حق حیات، تأکید کرده است که در کشورهایی که مجازات اعدام همچنان برقرار است، اجرای این مجازات باید صرفاً در چارچوب محدود و استثنایی ماده ۶ میثاق و پس از رعایت کامل تضمین‌های دادرسی عادلانه انجام شود. همچنین هرگونه نقص اساسی در روند دادرسی که بر صدور حکم اعدام تأثیر گذاشته باشد، می‌تواند اجرای آن را مغایر حق حیات قرار دهد.

در خصوص ماده ۷ میثاق نیز ممنوعیت شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز مورد تصریح قرار گرفته است. بنابراین، هرگونه ادعای شکنجه، اخذ اقرار تحت فشار، محرومیت از دسترسی مؤثر به وکیل یا سایر اشکال نقض حقوق متهم در مرحله بازجویی و دادرسی، به‌ویژه در پرونده‌های منتهی به اعدام، باید به‌صورت مستقل و مؤثر مورد بررسی قرار گیرد.

با توجه به اینکه اجرای حکم اعدام فرشاد صفری و اردلان سبزی بلخکانلو، بنا بر اطلاعات ارائه‌شده، از سوی رسانه‌های رسمی و منابع قضایی جمهوری اسلامی ایران اعلام نشده است، اصل شفافیت و اطلاع‌رسانی درباره اجرای احکام سلب حیات نیز از منظر حقوق بشر اهمیت دارد. خانواده‌های محکومان و افکار عمومی باید امکان دسترسی به اطلاعات معتبر درباره روند قضایی و اجرای حکم را داشته باشند.

در مجموع، صرف استناد به صدور حکم «قصاص نفس» در نظام قضایی ایران، تعهدات بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران نسبت به حق حیات، دادرسی عادلانه، منع رفتار غیرانسانی و تضمین حقوق متهمان را منتفی نمی‌کند. از منظر حقوق بین‌الملل حقوق بشر، پرونده‌های منتهی به اعدام باید با بالاترین سطح تضمین‌های قضایی بررسی شوند و هرگونه نقض اساسی در فرآیند دادرسی می‌تواند مشروعیت اجرای حکم سلب حیات را با پرسش جدی مواجه کند.

Please follow and like us: