By حقوق بشر در ایران 
https://wp.me/p6xuBy-XHr
حقوق بشر در ایران ـ امروز چهارشنبه ۱۰ تیرماه ۱۴۰۵، خشکی مستمر وردخانه زاینده رود باعث آسیبهای محیط زیستی گسترده ای شده است.
به گزارش حقوق بشر در ایران به نقل از ایرنا، دو دهه خشکی و تغییرات در بستر رودخانه زایندهرود، منجر به دگرگونی بنیادین در زیستمندان این رودخانه در فلات مرکزی ایران شده است.
براساس اعلام کارشناسان محیط زیست:”الگوی باز و بسته شدن مکرر جریان آب نه تنها جمعیت ماهیان را با کاهش شدید روبرو کرده بلکه گونههای بومی این رودخانه را در آستانه انقراض قرار داده است.”
بر همین اساس؛ خشکی مستمر زایندهرود و تغییرات گسترده در ساختار اکولوژیک این رودخانه، صرفاً یک بحران منابع آب محسوب نمیشود، بلکه مصداقی از تهدید حق برخورداری از محیطزیست سالم، حفظ تنوع زیستی و بهرهمندی نسلهای کنونی و آینده از منابع طبیعی است.
کاهش شدید جمعیت گونههای آبزی و قرار گرفتن گونههای بومی در معرض انقراض، نشاندهنده تداوم روندی است که آثار آن فراتر از یک اکوسیستم محلی بوده و امنیت زیستی، اقتصادی و اجتماعی منطقه را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
در چارچوب دستورکار ۲۰۳۰ توسعه پایدار، این وضعیت با چندین هدف توسعه پایدار سند ۲۰۳۰ یونسکو ارتباط مستقیم دارد؛ از جمله هدف ۶ (آب پاک و بهداشت)، که دولتها را به مدیریت پایدار منابع آب و حفاظت از اکوسیستمهای وابسته به آب ملزم میکند، هدف ۱۳ (اقدام اقلیمی) که بر افزایش تابآوری در برابر پیامدهای تغییرات اقلیمی تأکید دارد، هدف ۱۵ (حفاظت از حیات روی زمین) که حفاظت از تنوع زیستی و جلوگیری از نابودی زیستگاههای طبیعی را از اولویتهای جهانی میداند و هدف ۱۲ (تولید و مصرف مسئولانه) که مدیریت پایدار منابع طبیعی را مورد تأکید قرار میدهد.
همچنین، بر اساس اعلامیه استکهلم (۱۹۷۲) و اعلامیه ریو درباره محیطزیست و توسعه (۱۹۹۲)، دولتها ضمن برخورداری از حق بهرهبرداری از منابع طبیعی، مسئولیت دارند از فعالیتهایی که موجب تخریب شدید محیطزیست و نابودی اکوسیستمها میشود جلوگیری کنند و مدیریت منابع طبیعی را بر پایه توسعه پایدار و حفظ حقوق نسلهای آینده سامان دهند.
از سوی دیگر، کنوانسیون تنوع زیستی دولتهای عضو را به حفاظت از گونههای بومی، احیای زیستگاههای آسیبدیده و جلوگیری از کاهش تنوع زیستی متعهد میکند.
استمرار شرایطی که به نابودی گونههای بومی زایندهرود و برهم خوردن تعادل اکولوژیک این رودخانه منجر شود، با اهداف و تعهدات پیشبینیشده در این کنوانسیون مغایرت دارد.
علاوه بر این، در سال ۱۴۰۱مطابق با ۲۰۲۲ میلادی، مجمع عمومی سازمان ملل متحد طی قطعنامهای، برخورداری از محیطزیست پاک، سالم و پایدار را بهعنوان یکی از حقوق بنیادین بشر به رسمیت شناخت.
همچنین، شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز پیشتر این حق را مورد تأکید قرار داده بود. بر این اساس، حفاظت از رودخانهها، تالابها و زیستبومهای آبی، بخشی از تعهدات دولتها در راستای تضمین حقوق بنیادین شهروندان و صیانت از سرمایههای طبیعی محسوب میشود.
در مجموع، تداوم خشکی زایندهرود و دگرگونی زیستبوم آن، علاوه بر پیامدهای گسترده زیستمحیطی، میتواند با تعهدات بینالمللی مرتبط با حفاظت از تنوع زیستی، توسعه پایدار و حق برخورداری از محیطزیست سالم در تعارض قرار گیرد؛ موضوعی که ضرورت اتخاذ سیاستهای علمی، مدیریت پایدار منابع آب، احیای جریانهای طبیعی رودخانه و حفاظت مؤثر از گونههای بومی را بیش از پیش آشکار میسازد.
برای دریافت آخرین پستها به ایمیل خود مشترک شوید