By حقوق بشر در ایران 
https://wp.me/p6xuBy-YGR
حقوق بشر در ایران ـ امروز شنبه ٢٣ خردادماه ۱۴۰۵، مرگ ۲۰ فوک خزری در ۸۵ روز، زنگ خطر نابودی تنها پستاندار دریای خزر است. آتشسوزیهای پیدرپی در مناطق حفاظتشده، نتیجه نبود تجهیزات، مدیریت و بودجه کافی است. تالابهای جنوب ایران زیر فشار خشکسالی، کاهش حقآبه و صید با شوکر، به مرز فروپاشی رسیدهاند. بحران محیطزیست ایران، محصول مستقیم سوءمدیریت ساختاری و اولویتزدایی حکومتی است.
به گزارش حقوق بشر در ایران، در خردادماه ۱۴۰۵، محیط زیست ایران بار دیگر چهرهای از فروپاشی اکولوژیک را به نمایش گذاشت که از جمله آن می توان به مرگ ۲۰ فوک خزری در سواحل مازندران، آتشسوزیهای پیاپی در مناطق حفاظتشده گچساران و ایلام، و روایت تلخ صیادانی که با شوکرهای برقی در تالابهای شادگان و هورالعظیم، آخرین رمق زیستبوم جنوب را میگیرند اشاره کرد.
این گزارش، با تکیه بر دادههای رسمی، روایتهای میدانی و تحلیلهای علمی، تصویری از بحران گسترده و حکمرانی ناکارآمد محیطزیستی در جمهوری اسلامی ارائه میدهد.
۱. مرگ فوکهای خزری؛ نشانهای از فروپاشی یک دریا
۲۰ تلفات در ۸۵ روز روایت روحالله اسماعیلی از مازندران بر اساس اعلام این معاون محیطزیست طبیعی مازندران، از ابتدای فروردین تا ۲۳ خرداد ۱۴۰۵، ۲۰ قلاده فوک خزری در سواحل استان تلف شدهاند. این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۳۶ مورد بوده است، اما کاهش ظاهری آمار، نشانه بهبود نیست؛ بلکه نتیجه کاهش جمعیت کلی فوکها است. ایران اینترن…
فوک خزری؛ تنها پستاندار دریای خزر و گونهای آسیبپذیر
فوک خزری، تنها پستاندار بومی بزرگترین دریاچه جهان است و طبق اعلام IUCN در فهرست گونههای «آسیبپذیر» قرار دارد.
تهدیدهای مرگبار: از آلودگی تا صید بیرویه
طبق گزارشهای بینالمللی، عوامل زیر بیشترین نقش را در مرگ فوکها دارند:
• آلودگی نفتی و صنعتی
• کاهش آب ورودی به خزر
• گیر افتادن در تورهای صیادی
• برخورد با شناورهای موتوری
• بیماریهای ویروسی و انگلی
ایران اینترن…
بحران منطقهای، نه فقط ایرانی
کارشناسان تأکید میکنند که حفاظت از فوک خزری نیازمند همکاری ایران، روسیه، ترکمنستان، قزاقستان و آذربایجان است.
۲. آتشسوزیهای زنجیرهای؛ جنگلهایی که هر سال کوچکتر میشوند
آتشسوزی منطقه حفاظتشده «دیل» در گچساران
در خبری به نقل از ایرنا، امروز شنبه ۲۳ خرداد ماه ۱۴۰۵، آتشسوزی گستردهای در ضلع شمالی منطقه حفاظتشده «دیل» آغاز شد و بامداد روز بعد مهار شد.
این منطقه طی سالهای اخیر بارها دچار حریق شده و نبود تجهیزات اطفای حریق، کمبود نیرو و تأخیر در اعزام بالگرد از عوامل تشدید بحران است. (منبع: اظهارات مدیرکل محیطزیست کهگیلویهوبویراحمد)
حریق در مانشت و قلارنگ ایلام، دستکم ۵ هکتار سوخت
در خبری دیگر به نقل از تسنیم، روز جمعه ۲۲ خرداد ماه ۱۴۰۵، بنا بر اعلام مدیر کل محیط زیست استان ایلام:”بخشهایی از ارتفاعات «شلم» در منطقه حفاظتشده مانشت و قلارنگ دچار آتشسوزی شد. طبق برآورد اولیه، ۵ هکتار از اراضی جنگلی از بین رفت.”
چرا آتشسوزیها بیشتر شدهاند؟
• افزایش دما و خشکسالیهای متوالی
• کاهش رطوبت خاک
• نبود سامانه پایش ماهوارهای کارآمد
• کمبود بودجه سازمان محیطزیست
• فرسودگی تجهیزات اطفای حریق
۳. فروپاشی تالابهای جنوب؛ روایت شوکرها، خشکسالی و جنگ
صیادان با شوکر؛ روایت عدنان طاهری از شادگان و هورالعظیم این کارگردان مستند «هوران»، تصویری تکاندهنده از تالابهای جنوب ارائه میدهد:
صیادانی که به جای تور، شوکر برقی به دست گرفتهاند و هر موج شوک، هزاران موجود زنده را نابود میکند.
این تالابها که زمانی میزبان پرندگان مهاجر و ماهیان کمیاب بودند، اکنون زیر فشار خشکسالی، کاهش آورد آب و آلودگی، به مرز نابودی رسیدهاند.
گزارشهای میدانی از هورالعظیم مرگ ماهیان و کاهش حقآبه
طبق گزارشهای رسمی، کاهش حقآبه تالاب هورالعظیم و افزایش شوری آب، باعث مرگ هزاران ماهی شده است.
چرا هورالعظیم در حال مرگ است؟
• کاهش جریان رودخانه کرخه
• برداشت بیرویه آب برای صنعت نفت
• خشکسالیهای پیدرپی
• آتشسوزیهای عمدی و غیرعمدی
• صید غیرمجاز با شوکر
۴. بولتن محیطزیست ایران خرداد ۱۴۰۵ (بر اساس دادههای رسمی)
هفته اول خرداد
• افزایش گزارشهای مرگ فوک خزری در مازندران
• کاهش سطح آب تالابهای جنوب
• هشدار درباره افزایش دما و خطر آتشسوزی جنگلها
هفته دوم خرداد
• ثبت مرگ ۲۰ فوک خزری تا ۱۹ خرداد
• گزارشهای اولیه از کاهش حقآبه هورالعظیم
• افزایش صید غیرمجاز با شوکر در شادگان
هفته سوم خرداد
• آتشسوزی منطقه حفاظتشده «دیل» گچساران (۲۳ خرداد)
• آتشسوزی مانشت و قلارنگ ایلام (۲۲ خرداد)
• گزارشهای تازه از مرگ ماهیان در هورالعظیم
هفته چهارم خرداد
• هشدار کارشناسان درباره کاهش جمعیت فوک خزری
• گزارشهای تکمیلی از آلودگی و کاهش اکسیژن در تالابها
• انتشار روایتهای میدانی از صید با شوکر
۵. چرا بحران محیطزیست ایران ساختاری است؟
الف) اولویتزدایی حکومتی
محیطزیست در ساختار حکمرانی جمهوری اسلامی، همواره در پایینترین سطح اولویت قرار داشته است.
ب) نبود شفافیت و دادههای قابل اتکا
آمارهای محیطزیستی اغلب دیرهنگام، ناقص یا متناقض منتشر میشوند.
ج) بحران بودجه و تجهیزات
سازمان محیطزیست ایران با کمبود شدید بودجه، نیرو و تجهیزات مواجه است.
د) فشارهای اقلیمی + سوءمدیریت
ترکیب خشکسالی، تغییر اقلیم و مدیریت ناکارآمد، زیستبومها را به مرز فروپاشی رسانده است.
برای دریافت آخرین پستها به ایمیل خود مشترک شوید