By حقوق بشر در ایران 
https://wp.me/p6xuBy-10GC
حقوق بشر در ایران ـ امروز جمعه ۳۰ مردادماه ۱۴۰۵، شهریار براتی نیا، زندانی سیاسی در حال نحمل دوران حبس تعزیری خود است.
به گزارش حقوق بشر در ایران، امروز جمعه ۳۰ مرداد ماه ۱۴۰۵، شهریار براتینیا، اهل شهر یاسوج و زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین، در حالی دوران حبس تعزیری خود را سپری می کند که از حق آزادی مشروط علیرغم واجد شرایط بودن و حتی از حق درمان هم محروم شده است. محکومیت کیفری شهریار براتینیا به معنای سلب سایر حقوق بنیادین وی نیست. حق برخورداری از رفتار انسانی، مراقبتهای پزشکی، ارتباط با خانواده و رسیدگی قانونی به درخواستهای مرتبط با وضعیت حبس، همچنان برای وی محفوظ است.
به نقل از یک فرد مطلع در گفت و گو با گزارشگر حقوق بشر در ایران:”با وجود سپری شدن بیش از یکسوم از مدت محکومیت این زندانی سیاسی در زندان اوین، درخواست آزادی مشروط او که از شهریورماه ۱۴۰۴ مطرح شده، تاکنون به نتیجه نرسیده است. همچنین، به دلیل فاصله طولانی میان محل سکونت خانواده و زندان اوین، امکان ملاقات منظم وی با اعضای خانوادهاش عملاً فراهم نیست. پیش از این نیز درخواست انتقال او به یاسوج با مخالفت مسئولان قضایی مواجه شده بود.”
این فرد مطلع در ادامه درباره وضعیت درمانی شهریار براتینیا افزود:”او از بیماری نکروز دندان رنج میبرد و با وجود تأیید بهداری زندان اوین مبنی بر ضرورت رسیدگی پزشکی و نبود امکانات لازم برای درمان و ترمیم دندان در داخل زندان، تاکنون از اعزام به مراکز درمانی خارج از زندان محروم مانده است. این محرومیت در حالی ادامه دارد که گفته میشود مخالفت نهادهای امنیتی و حفاظت زندان، مانع انتقال وی برای دریافت خدمات درمانی تخصصی شده است.”
لازم به ذکر است، شهریار براتی نیا، در تاریخ ۱۹ آذر ماه ۱۴۰۲، توسط قاضی ایمان افشاری ـ رئیس شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران، محاکمه و از بابت اتهام «اجتماع و تبانی به قصد بر هم زدن امنیت کشور» به تحمل ۳ سال و ۸ ماه حبس تعزیری، به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» هم به تحمل ۷ ماه حبس تعزیری و از بابت اتهام «خروج غیرقانونی از کشور» هم به پرداخت ۶۰ میلیون ریال جزای نقدی محکوم شد.
با توجه به اینکه شهریار براتی نیا، در دیگر پرونده قضایی خود در سال ۱۴۰۰، توسط قاضی شعبه دادگاه انقلاب تهران، به تحمل ۱ سال و ۵ ماه حبس تعزیری محکوم شده بود پس از اتمام مراحل دادرسی در دومین پرونده قضایی اش با اعمال تجمیع جرائم، تحمل اشد مجازات به میزان۳ سال و ۸ ماه حبس تعزیری برای وی لازم به اجرا شده بود.
شهریار براتی نیا، در تاریخ ۱۲ مرداد ماه ۱۴۰۲، پس از دیپورت از کشور ترکیه به ایران، در مرز بازرگان، دستگیر و پس از انتقال به بازداشتگاه اداره اطلاعات شهرستان خوی و طی مراحل نامه نگاری به بند ۲۰۹ آن نهاد امنیتی در تهران و زندان اوین، منتقل شد و در حالی که بیش از ۳ ماه از حقوق اولیه خود برای دسترسی به وکیل محرومی شده بود در نهایت پرونده وی به شعبه بتزپرسی دادسرای ماحیه ۳۳ قضایی تهران، ارجاع و این شهروند به بند ۴ زندان اوین، منتقل و چندی بعد به اندرزگاه ۷ آن زندان، منتقل شد.
در پرونده شهریار براتینیا چندین مورد از مصادیق احتمالی نقض حقوق متهم و زندانی قابل مشاهده است که با قوانین داخلی ایران و تعهدات بینالمللی جمهوری اسلامی ایران در تعارض قرار دارد.
پیشتر هم در تیر ماه ۱۴۰۵، حقوق بشر در ایران، با انتشار گزارشی به تشریح وضعیت پرونده شهریار براتی نیا پرداخته بود.
وضعیت شهریار براتینیا از چند جهت، از منظر قانون آیین دادرسی کیفری جمهوری اسلامی ایران، اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاقهای بینالمللی حقوق بشر قابل بررسی است.
۱. آزادی مشروط و لزوم بررسی درخواست قانونی زندانی
مطابق ماده ۵۸ قانون مجازات اسلامی، در محکومیتهای حبس تعزیری، چنانچه محکوم شرایط قانونی مقرر از جمله تحمل میزان مقرر از مجازات، حسن رفتار و سایر شرایط قانونی را داشته باشد، میتواند از آزادی مشروط بهرهمند شود. بنابراین، برخورداری از شرایط قانونی، حق ایجاد درخواست برای محکوم است و مرجع قضایی باید درخواست وی را مورد بررسی قرار دهد.
با توجه موارد مطرحشده مبنی بر سپری شدن بیش از یکسوم دوران محکومیت و ارائه درخواست آزادی مشروط از شهریورماه ۱۴۰۴، چنانچه شرایط مقرر در ماده ۵۸ قانون مجازات اسلامی درباره وی احراز شده باشد، بلاتکلیف ماندن درخواست برای مدت طولانی، بدون ارائه پاسخ روشن و مستدل، با ضرورت رسیدگی قانونی و مؤثر به درخواستهای قضایی زندانیان قابل بررسی است.
۲. حق برخورداری از کرامت انسانی در دوران حبس
اصل ۳۹ قانون اساسی و مقررات قانون آیین دادرسی کیفری، هرگونه هتک حرمت اشخاص بازداشتشده یا زندانی را ممنوع کردهاند. همچنین ماده ۷ قانون آیین دادرسی کیفری بر رعایت حقوق شهروندی و کرامت انسانی تأکید دارد.
بنابراین، محکومیت کیفری موجب سلب تمامی حقوق فرد نمیشود و زندانی همچنان از حقوق بنیادین انسانی و قانونی خود برخوردار است؛ مگر حقوقی که به موجب قانون و در نتیجه حکم قطعی، محدود شده باشد.
۳. حق دسترسی به خدمات درمانی
ماده ۷ قانون آیین دادرسی کیفری بر رعایت حقوق شهروندی در جریان دادرسی تأکید دارد و مقررات مربوط به اجرای احکام حبس نیز دولت و سازمان زندانها را مکلف به تأمین مراقبتهای بهداشتی و درمانی زندانیان میکند.
در صورتی که بهداری زندان اوین، ضرورت درمان دندان شهریار براتینیا را تأیید کرده و امکانات لازم برای درمان وی در زندان وجود نداشته باشد، ممانعت از اعزام او به مرکز درمانی خارج از زندان، بدون وجود ضرورت پزشکی یا مبنای قانونی روشن، میتواند مصداق نقض حق برخورداری از مراقبتهای پزشکی مناسب باشد.
از منظر حقوق بینالملل نیز ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی مقرر میکند اشخاص محروم از آزادی باید با انسانیت و احترام به کرامت ذاتی انسان رفتار شوند. محرومیت عامدانه یا غیرضروری زندانی از درمان مورد نیاز میتواند با این اصل در تعارض قرار گیرد.
۴. منع رفتار یا مجازات غیرانسانی و تحقیرآمیز
ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، شکنجه و رفتار یا مجازات ظالمانه، غیرانسانی یا تحقیرآمیز را ممنوع کردهاند.
بنابراین، اگر محرومیت شهریار براتینیا از درمان ضروری، با وجود آگاهی مسئولان زندان از وضعیت پزشکی وی، موجب تشدید درد، آسیب یا وخامت وضعیت جسمانی او شود، موضوع میتواند از منظر ممنوعیت رفتار غیرانسانی و ضرورت رعایت کرامت زندانی مورد توجه قرار گیرد.
۵. حق حفظ ارتباط با خانواده
اگرچه حبس تعزیری به طور طبیعی برخی محدودیتها بر رفتوآمد و زندگی خانوادگی فرد ایجاد میکند، اما اصل ارتباط زندانی با خانواده به طور کامل از بین نمیرود. در این زمینه، ماده ۱۷ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، مداخله خودسرانه یا غیرقانونی در زندگی خصوصی و خانوادگی افراد را ممنوع کرده است.
بنابراین، فاصله جغرافیایی میان یاسوج و تهران به خودی خود نقض حقوق بشر محسوب نمیشود، اما در صورتی که امکان انتقال زندانی به محل مناسبتر برای ملاقات با خانواده بدون دلیل قانونی و ضرورت امنیتی موجه رد شده باشد، این موضوع میتواند از منظر اصل حفظ ارتباط خانوادگی و تناسب محدودیتهای اعمالشده مورد بررسی قرار گیرد.
۶. حق برخورداری از رفتار انسانی در دوران حبس
ماده ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی به طور مشخص مقرر میکند که تمام اشخاصی که از آزادی محروم شدهاند باید با انسانیت و احترام به کرامت ذاتی انسان رفتار شوند. این حکم شامل زندانیان سیاسی و عقیدتی نیز میشود و محکومیت فرد، موجب خروج او از قلمرو حمایتهای حقوق بشری نمیشود.
از این منظر، ممانعت غیرضروری از درمان، دشوار کردن ارتباط با خانواده و بینتیجه ماندن طولانیمدت درخواستهای قانونی زندانی، در صورت احراز فقدان مبنای قانونی و ضرورت مشخص، میتواند با اصل رفتار انسانی با زندانیان مغایرت داشته باشد.
۷. اصل منع تبعیض
ماده ۲ اعلامیه جهانی حقوق بشر و ماده ۲ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، برخورداری از حقوق شناختهشده را بدون تبعیض تضمین کردهاند. بنابراین، اگر محرومیت شهریار براتینیا از حقوق قانونی خود، از جمله دسترسی به خدمات درمانی، ملاقات با خانواده یا بررسی درخواست آزادی مشروط، به دلیل ماهیت سیاسی پرونده یا دیدگاهها و فعالیتهای منتسب به وی صورت گرفته باشد، چنین رویکردی میتواند از منظر اصل منع تبعیض نیز محل ایراد باشد.
در مجموع، محکومیت کیفری شهریار براتینیا به معنای سلب سایر حقوق بنیادین وی نیست. حق برخورداری از رفتار انسانی، مراقبتهای پزشکی، ارتباط با خانواده و رسیدگی قانونی به درخواستهای مرتبط با وضعیت حبس، همچنان برای وی محفوظ است.
با توجه به اینکه درخواست آزادی مشروط وی از شهریورماه ۱۴۰۴ تاکنون بدون پاسخ مؤثر باقی مانده، درخواست انتقال او به یاسوج رد شده و با وجود تأیید بهداری زندان و نبود امکانات درمانی کافی، از اعزام وی به مرکز درمانی خارج از زندان جلوگیری شده، این وضعیت میتواند از منظر مقررات داخلی و تعهدات بینالمللی جمهوری اسلامی ایران، بهویژه ماده ۵ اعلامیه جهانی حقوق بشر، مواد ۷ و ۱۰ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، اصول کرامت انسانی و مقررات قانون آیین دادرسی کیفری نیازمند بررسی جدی باشد.
برای دریافت آخرین پستها به ایمیل خود مشترک شوید